ŚWIADCZENIA MACIERZYŃSKIE
Jak bezbłędnie prowadzić rozliczenia z ZUS, gdy co miesiąc wchodzą w życie zmiany w ubezpieczeniach społecznych?
Poświęć co miesiąc 20 minut, a pozbędziesz się wszystkich wątpliwości!
Ustalasz prawo do zasiłku macierzyńskiego i zastanawiasz się np.:
- Jakie są nowe uprawnienia pracodawcy w zakresie uprawnień rodzicielskich pracownika?
- Do kiedy przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego?
- Jakie są szczególne przypadki wypłaty zasiłku macierzyńskiego?
- Kiedy z zasiłku macierzyńskiego może skorzystać pracownik – ojciec dziecka?
- Za jakie okresy nie wypłaca się zasiłku macierzyńskiego?
Na te i wiele innych pytań odpowiedzą Ci wybitni eksperci z wieloletnią praktyką zawodową – pracownicy Centrali ZUS. Możesz być pewien, że ich interpretacje są zgodne z obowiązującym prawem i że stosując je, nie popełnisz błędu.
Tak, chcę zapoznać się z różnymi wskazówkami
dotyczącymi zasiłku macierzyńskiego
Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku!
Wiem, że cenisz swój czas.
Ile czasu zajmuje Ci śledzenie zmian w przepisach o ubezpieczeniach społecznych? Jak radzisz sobie, gdy nie jesteś pewien interpretacji – pytasz znajomych o radę, wertujesz prasę czy dzwonisz do ZUS, jakie dokumenty są potrzebne do ustalania prawa do zasiłku macierzyńskiego?
Czy chciałbyś raz na zawsze porzucić te wszystkie czasochłonne czynności?
Jest coś, co na pewno Ci pomoże
Zanim jednak zdradzę Ci, co to takiego, podzielę się z Tobą jednym spostrzeżeniem.
Moje dwie koleżanki zajmują się rozliczeniami wynagrodzeń. Od 8 lat pracują w tych samych firmach, zbliżonych do siebie wielkością, i właściwie można powiedzieć mają ten sam zakres obowiązków. Wydawałoby się zatem, że w pracy będą radzić sobie tak samo...
Niezupełnie.
Anka ma jej zawsze za dużo i na wczoraj, mimo że uważa się za osobę zorganizowaną. "To stresujące. Wychodzą nowe przepisy, a ja nie wiem, jak je interpretować. Interpretacji nie ma lub jeśli są, to sprzeczne - i dochodzę do tego po kilku godzinach poszukiwania. Ręce opadają. Nie jestem pewna, jak postępować, a czas ucieka .
Ewa daje sobie radę o wiele lepiej. Nie robi zaległości. Nie zabiera pracy do domu nawet wtedy, gdy wchodzą w życie nowe przepisy i trzeba je sobie przyswoić. Nadąża ze wszystkim, a na dodatek oprócz swojego etatu prowadzi jeszcze rozliczenia dla firm na umowę o dzieło.
Kiedyś po prostu marnowałam czas. Ślęczałam nad ustawami, nie rozumiejąc wszystkiego, przeglądałam gazety i opasłe tomy poradników, przeszukiwałam Internet i porównywałam, co się na ten temat pisze, bo trudno było mi zawierzyć tylko jednemu źródłu. Teraz jest inaczej.
Jestem na bieżąco mimo częstych zmian. Wiem, jak je interpretować
Nic mnie nie zaskoczy. I nareszcie mam czas dla siebie - zapoznanie się z tym, co ważne, zajmuje mi teraz niecałe pół godziny w miesiącu - podkreśla Ewa.
Co tak naprawdę różni te dwie kobiety?
Skończyły tę samą szkołę, obie tak samo ambitnie i z zaangażowaniem podchodzą do swoich zadań, ale jedna nie zawsze potrafi sprostać codziennym obowiązkom, podczas gdy druga świetnie daje sobie radę. Co decyduje, że dla jednej prowadzenie rozliczeń to pestka, a dla drugiej - udręka?
Podpowiem Ci chętnie, ponieważ to coś może pomóc i Tobie.
To "Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych
- nowy newsletter poświęcony rozliczeniom z ZUS.
Biuletyn "Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych
Ukazuje się raz w miesiącu (12-16 numerów w roku), ale w małym stopniu przypomina inne specjalistyczne periodyki.
Znajdziesz w nim nie tylko informacje, ale także podpowiedzi, jak te informacje wykorzystać, i to zdecydowanie różni go od codziennych mediów. Kiedy prasa przestaje już pisać o danej zmianie, w newsletterze dalej pojawia się ten temat - nowa interpretacja, wyjaśnienia, których nie było, gdy zmiana wchodziła w życie. Jest jeszcze jedna ważna kwestia - czytasz tylko o tym, co się zmieniło.
"Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych wyróżnia także krótka, syntetyczna forma. Na 12 stronach przeczytasz około 20 artykułów, a w nich nowości zmiany w prawie, porady, jak te zmiany stosować w praktyce oraz opisy skomplikowanych, najbardziej problematycznych przypadków.
To znajdziesz w artykułach:
- praktyczne, z życia wzięte przykłady,
- jednoznaczne rozwiązania, jak postępować w danej sytuacji - bez dywagacji prawniczych,
- pytania Czytelników i odpowiedzi podpisane przez autorów, co gwarantuje wiarygodność podanych rozwiązań,
- podstawy prawne, przydatne, gdybyś chciał powołać się na nie w czasie kontroli.
Przekonaj się sam – zapoznaj się z udzielanymi na łamach newslettera poradami:
- Niezdolność do pracy bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego
Pracownica przedstawiła zwolnienia chorobowe i tak:
06.09.2010 - 25.03.2011 choroba w ciąży (33 + 168 dni),
26.03.2011 - 26.08.2011 zasiłek macierzyński (140 + 14 dni dod.)
27.08.2011 - 21.10.2011 choroba pracownicy (56 dni) trwająca do dziś.
Jak długo możemy pracownicy wypłacać świadczenia chorobowe? Czy pracownica może przedłużyć okres pobytu w domu zwolnieniem lekarskim z tytułu opieki nad dzieckiem? Więcej
- urodziła dziecko;
- przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia, i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia;
- przyjęła na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem, dziecko w wieku do 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do 10 roku życia.
- dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku:
- nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza,
- porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi sprawowanie opieki,
- pobytu małżonka ubezpieczonego, stale opiekującego się dzieckiem, w stacjonarnym zakładzie opieki zdrowotnej;
- chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat;
- innym chorym członkiem rodziny.
- art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. 1998, nr 21, poz. 94 ze zm.),
- art. 6, art. 8, art. 29, art. 32, art. 33 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz. U. 2010, nr 77, poz. 512 ze zm.).
- Czy zasiłek macierzyński przysługuje z dwóch źródeł ?
Nasza pracownica ( pół etatu z pensją niższą od minimalnej) prowadzi jednocześnie jednoosobową działalność gospodarczą. Aktualnie pracownica jest w ciąży i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Czy ma ona prawo do zasiłku chorobowego, a w przyszłości macierzyńskiego z 2 tytułów? Więcej - Urodzenie dziecka za granicą
Nasza pracownica podczas urlopu za granicą urodziła dziecko. Jakie powinna przedłożyć dokumenty, abyśmy mogli wypłacać zasiłek macierzyński? Więcej - Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego dla przedsiębiorcy
Pracownica jednocześnie prowadząca działalność gospodarczą, będąc w 5 miesiącu ciąży rozwiązała umowę o pracę za porozumieniem stron, a następnie po 31-dniowej przerwie przystąpiła do ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej. Czy do wyliczeń zasiłku macierzyńskiego ZUS weźmie pod uwagę przychód z tytułu działalności gospodarczej czy również z wcześniejszej umowy o pracę?
Więcej - Wniosek o urlop ojcowski
Pracownik złożył 17 lutego 2011 r. podanie o urlop ojcowski. Od jakiego dnia liczy mu się ten urlop i ile dni pracownikowi przysługuje?
Więcej - Prawo do zasiłków zleceniobiorczyni w ciąży
Z naszą zleceniobiorczynią zawieramy umowy zlecenia co miesiąc. Niedawno dowiedzieliśmy się, że jest w ciąży. Do tej pory nie była zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego, ponieważ nie złożyła wniosku w tej sprawie. Czy w tej sytuacji po urodzeniu dziecka będzie miała prawo do zasiłku macierzyńskiego, a wcześniej do zasiłku chorobowego?
Więcej - Urlop wychowawczy matki a prawo ojca do zasiłku opiekuńczego
Pracownik ma dwoje dzieci. Matka dzieci przebywa na urlopie wychowawczym Młodsze dziecko zachorowało i przebywało w szpitalu, a wraz z nim mama. Pracownik przyniósł zaświadczenie lekarskie /zwykły druk/, na którym napisano, że matka przebywała z córką w szpitalu od... do... Czy w takiej sytuacji mogę wypłacić pracownikowi zasiłek opiekuńczy? Pracownik pracuje w systemie dwuzmianowym.
Więcej - Czy rodzicom adopcyjnym przysługuje urlop macierzyński?
Czy w wypadku adopcji dziecka jest możliwość skorzystania w pierwszej kolejności z urlopu wypoczynkowego a potem z macierzyńskiego? Więcej - Kiedy złożyć wniosek o dodatkowy urlop macierzyński ?
Pracownice pragnące wykorzystać dodatkowy urlop macierzyński składają o ten urlop wniosek podczas starań się o zwykły urlop macierzyński. Czy należy taki wniosek uwzględnić jeszcze przed rozpoczęciem podstawowego urlopu macierzyńskiego – to pytanie wielu pracodawców. Więcej - korzystania z części urlopu macierzyńskiego - po rezygnacji pracownicy po wykorzystaniu co najmniej 14 tygodni urlopu,
- w których pracownica wykorzystała cały podstawowy urlop macierzyński sama, ale bezpośrednio po jego zakończeniu nie wystąpiła o dodatkowy urlop macierzyński, a o taki dodatkowy urlop wystąpił pracownik ojciec dziecka.
- w 2010 r. i 2011 r. – do 2 tygodni;
- w 2012 r. i 2013 r. – do 4 tygodni;
- od 2014 r. – do 6 tygodni;
- w 2010 r. i 2011 r. – do 3 tygodni,
- w 2012 r. i 2013 r. – do 6 tygodni,
- od 2014 r. – do 8 tygodni.
- osobom pobierającym zasiłek macierzyński po ustaniu zatrudnienia oraz
- osobom pobierającym zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia dziecka w czasie urlopu wychowawczego.
- Zasiłek macierzyński dla zleceniobiorcy – ojca dziecka
Osoba wykonująca umowę zlecenia, która przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, ma prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego. Więcej
Niezdolność do pracy bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego
Pracownica przedstawiła zwolnienia chorobowe i tak:
06.09.2010 - 25.03.2011 choroba w ciąży (33 + 168 dni),
26.03.2011 - 26.08.2011 zasiłek macierzyński (140 + 14 dni dod.)
27.08.2011 - 21.10.2011 choroba pracownicy (56 dni) trwająca do dziś.
Jak długo możemy pracownicy wypłacać świadczenia chorobowe? Czy pracownica może przedłużyć okres pobytu w domu zwolnieniem lekarskim z tytułu opieki nad dzieckiem?
specjalista ds. płac z Radomia
W przypadku niezdolności do pracy przypadającej bezpośrednio po zasiłku macierzyńskim, w danym roku kalendarzowym, pracownicy należy wypłacić wynagrodzenie za czas choroby przez okres wskazany w kodeksie pracy, a następnie – jeśli nadal będzie niezdolna do pracy – zasiłek chorobowy, przy czym maksymalna długość okresu zasiłkowego winna być ustalona zgodnie z przepisami ustawy zasiłkowej.
Niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną jest objęta ryzykiem płacowym pracodawcy przez okres do 33 dni w roku kalendarzowym, a jeżeli pracownik ukończył 50 rok życia – przez okres do 14 dni w roku kalendarzowym.
Oznacza to, że przez okres 33 dni (14 dni) niezdolności do pracy na pracodawcy spoczywa obowiązek wypłaty pracownikowi wynagrodzenia za czas choroby. Od 34 dnia niezdolności do pracy (15 dnia w przypadku pracowników powyżej 50 roku życia) pracownikowi przysługują świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w tym zasiłek chorobowy.
Zasiłek chorobowy wynika z ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Powyższa definicje wskazują, iż zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak też zasiłek chorobowy przysługują pracownikowi niezdolnemu do pracy wskutek choroby.
Z kolei zasiłek macierzyński przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego:
Nabycie prawa do zasiłku macierzyńskiego nie wynika zatem z niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby, lecz jest skutkiem wystąpienia okoliczności, o których mowa powyżej.
Do okresu trwania niezdolności do pracy z powodu choroby nie należy wliczać zasiłku opiekuńczego. Zasiłek ten przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad:
Zasiłek opiekuńczy przysługuje przez okres zwolnienia od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez okres 60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi (pkt 1 i 2 powyżej) lub 14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad innymi członkami rodziny (pkt 3 powyżej), z zastrzeżeniem, iż zasiłek opiekuńczy przysługuje łącznie na opiekę nad dziećmi i innymi członkami rodziny za okres nie dłuższy niż 60 dni w roku kalendarzowym.
Podstawa prawna:
Renata Zawiślak
radca prawny, specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Czy zasiłek macierzyński przysługuje z dwóch źródeł ?
Nasza pracownica ( pół etatu z pensją niższą od minimalnej) prowadzi jednocześnie jednoosobową działalność gospodarczą. Aktualnie pracownica jest w ciąży i przebywa na zwolnieniu lekarskim. Czy ma ona prawo do zasiłku chorobowego, a w przyszłości macierzyńskiego z 2 tytułów?
księgowa z Radomia
Z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej pracownica będąca na zwolnieniu lekarskim nie będzie miała prawa do zasiłku chorobowego z tytułu działalności, a jedynie z tytułu stosunku pracy.
Osoba będąca pracownikiem i podlegająca z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu nie może jednocześnie podlegać dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Oznacza, że podlegając obowiązkowemu ubezpieczeniu z tytułu stosunku pracy, z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej nie można przystąpić do ubezpieczenia chorobowego
(I)Składki na ubezpieczenie chorobowe i prawo do zasiłków z tytułu działalności gospodarczej
W przypadku przebywania na urlopie macierzyńskim stosunek pracy zostaje zawieszony, zaś tytułem do ubezpieczeń jest w tym okresie zasiłek macierzyński. Jednak przy zbiegu tytułu do ubezpieczeń zasiłku macierzyńskiego z pozarolniczą działalnością gospodarczą składki na ubezpieczenia społeczne opłaca się z tytułu prowadzenia działalności. Oznacza to, że nie opłaca się składek z zasiłku macierzyńskiego. W tym okresie składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe są obowiązkowe. Równocześnie prowadzący działalność może przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.
Urlop macierzyński przysługuje najpóźniej na dwa tygodnie przed planowanym terminem porodu, a jeżeli pracownica nie złoży wniosku o ten urlop przed porodem, to pierwszym dniem urlopu macierzyńskiego jest dzień urodzenia dziecka. Zatem pracownica, która jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą, w dniu urodzenia dziecka jest już objęta obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu tej działalności. Ma więc prawo przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tego tytułu od dnia, w którym powstał obowiązek ubezpieczenia.
Jak wynika z przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego albo w okresie urlopu wychowawczego urodzi lub przyjmie na wychowanie dziecko. Należy jednak wskazać, że ZUS nie podziela powyższej interpretacji przepisów. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że w takiej sytuacji organ rentowy wyda decyzję odmawiającą prawa do zasiłku macierzyńskiego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wskazanego powyżej wyroku z 3 października 2008 r. Sąd Najwyższy wskazał, że podleganie przez pracownika obowiązkowemu ubezpieczeniu chorobowemu, w ramach którego ziściło się chronione tym ubezpieczeniem ryzyko w postaci urodzenia dziecka, skutkiem czego pracownica uzyskała prawo do zasiłku macierzyńskiego, wyklucza możliwość przyjęcia na gruncie obowiązujących przepisów, że w chwili zajścia chronionego zdarzenia pracownica objęta była również dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym, co z kolei pozwalałoby na uzyskanie uprawnienia do drugiego zasiłku macierzyńskiego w związku ze ziszczeniem się tego samego ryzyka.
Podstawa prawna:
art. 29-31 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.),
art. 6 ust. 1 pkt 1, 5 i 19, art. 9 ust. 1, art. 11, art. 14 ustawy z 18 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Nasza pracownica podczas urlopu za granicą urodziła dziecko. Jakie powinna przedłożyć dokumenty, abyśmy mogli wypłacać zasiłek macierzyński?
specjalista ds. płac z Ciechanowa
Dokumentem do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres od dnia porodu jest skrócony odpis aktu urodzenia dziecka. W przypadku niektórych krajów, tak samo jak w przypadku zasiłku chorobowego, nie wymaga się od ubezpieczonego przetłumaczenia na język polski. Należy to do płatnika zasiłku.
I tak nie wymaga się od ubezpieczonego przetłumaczenia na język polski zaświadczenia lekarskiego wystawionego na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) –stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej, w języku urzędowym tego państwa. Tłumaczenia zaświadczenia lekarskiego dokonuje w tym przypadku płatnik zasiłku.
Podstawa prawna:
art. 53 ust.1 i 2, art. 57 ust.1 pkt 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.),
§ 5, § 5a, § 12 pkt 2 i 3, § 13 ust.1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 65, poz. 742 ze zm.).
Renata Gawęcka
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Podstawa wymiaru zasiłku macierzyńskiego dla przedsiębiorcy
Pracownica jednocześnie prowadząca działalność gospodarczą, będąc w 5 miesiącu ciąży rozwiązała umowę o pracę za porozumieniem stron, a następnie po 31-dniowej przerwie przystąpiła do ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzonej działalności pozarolniczej. Czy do wyliczeń zasiłku macierzyńskiego ZUS weźmie pod uwagę przychód z tytułu działalności gospodarczej czy również z wcześniejszej umowy o pracę?
księgowa z Pruszkowa
Wysokość zasiłku określać będzie zadeklarowana kwota przychodu z tytułu działalności gospodarczej, od jakiej jest odprowadzana składka na ubezpieczenie chorobowe.
Podstawę wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego ubezpieczonemu nie będącemu pracownikiem stanowi przeciętny miesięczny przychód, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy. W przypadku, gdy niezdolność do pracy powstała przed upływem tego okresu, podstawę wymiaru zasiłku stanowi przychód za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia.
Podstawa prawna:
art. 29-31, art. 48 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Pracownik złożył 17 lutego 2011 r. podanie o urlop ojcowski. Od jakiego dnia liczy mu się ten urlop i ile dni pracownikowi przysługuje?
specjalista ds. kadr i płac z Żyrardowa
To, że pismo skierowane do pracodawcy nosi datę 17 lutego 2011 r. nie oznacza jednocześnie, że od tego dnia należy udzielać urlopu ojcowskiego czy też od dnia następnego. Data ta powinna zostać wyraźnie określona przez pracownika. Urlop ojcowski w 2011 r. wynosi 1 tydzień, a udziela się go od dnia wskazanego we wniosku pracownika. Jeśli więc pracownik występuje z wnioskiem o udzielenie urlopu np. od 1 lutego 2011 r., to urlopu ojcowskiego należy udzielić na okres od 1 do 7 lutego 2011 r. Tydzień urlopu odpowiada bowiem siedmiu dniom kalendarzowym.
Pracodawca udziela urlopu ojcowskiego na pisemny wniosek pracownika, składany w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu, jednorazowo, w wymiarze tygodnia, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 12 miesięcy życia.
Warunkiem przyznania pracownikowi prawa do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego jest wystąpienie do pracodawcy z wnioskiem o udzielenie takiego urlopu. W przypadku, gdy pracodawca udzieli urlopu ojcowskiego - także w przypadku niezachowania przez pracownika siedmiodniowego terminu na złożenie wniosku o taki urlop- za okres udzielonego urlopu, pracownikowi przysługuje zasiłek macierzyński. W celu uzyskania zasiłku macierzyńskiego za okres ustalony w Kodeksie pracy jako okres urlopu ojcowskiego, ubezpieczony występuje z wnioskiem w tej sprawie do płatnika zasiłku.
Wniosek powinien być złożony przez ubezpieczonego przed rozpoczęciem korzystania z zasiłku macierzyńskiego i zawierać datę, od której występuje z wnioskiem o wypłatę zasiłku macierzyńskiego. W sytuacji opisanej w pytaniu brak określenia daty, od której pracownik występuje o udzielenie urlopu, a tym samym wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Pracownik powinien wniosek swój uzupełnić poprzez wskazanie konkretnej daty, od której wnioskuje o udzielenie urlopu.
Podstawa prawna:
art. 182³ § 1 i 2 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.).
Jan Leski
prawnik
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Prawo do zasiłków zleceniobiorczyni w ciąży
Z naszą zleceniobiorczynią zawieramy umowy zlecenia co miesiąc. Niedawno dowiedzieliśmy się, że jest w ciąży. Do tej pory nie była zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego, ponieważ nie złożyła wniosku w tej sprawie. Czy w tej sytuacji po urodzeniu dziecka będzie miała prawo do zasiłku macierzyńskiego, a wcześniej do zasiłku chorobowego?
specjalista ds. kadr i płac z Płońska
Jeżeli zleceniobiorczyni przystąpi do ubezpieczenia chorobowego, będzie miała prawo do zasiłku chorobowego, ale po 90-dniowym okresie wyczekiwania. Zasiłek macierzyński będzie jej zaś przysługiwał bez okresu wyczekiwania.
Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zleceniobiorcy
Wykonywanie umowy zlecenia – jeśli jest jedynym źródłem dochodów – rodzi obowiązek podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Ubezpieczenie chorobowe jest dla osoby wykonującej umowę zlecenia dobrowolne. To oznacza, że do ubezpieczenia chorobowego może zgłosić się w każdej chwili. Objęcie tym ubezpieczeniem następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony. Objęcie ubezpieczeniem od dnia wskazanego we wniosku może nastąpić jedynie wtedy, gdy do ubezpieczeń społecznych zostanie zgłoszona w ciągu 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń. Nie dotyczy to więc tej ubezpieczonej, ponieważ tytuł ubezpieczenia – umowa zlecenia – rozpoczął się już wcześniej i już wcześniej została zgłoszona do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.
Zasiłek macierzyński bez okresu wyczekiwania
Zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia dziecka przysługuje osobie, która urodziła dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego. Zatem warunkiem nabycia prawa do niego jest przystąpienie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Nie jest wymagany żaden okres ubezpieczenia poprzedzający urodzenie dziecka, ponieważ prawo do zasiłku macierzyńskiego przysługuje bez okresu wyczekiwania.
Przez jaki okres przysługuje zleceniobiorczyni zasiłek macierzyński?
Zasiłek macierzyński z tytułu urodzenia dziecka przysługuje ubezpieczonej przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Zatem jeśli urodzi w czasie ubezpieczenia dziecko, to podobnie jak pracownica będzie miała prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres 20 tygodni (140 dni), a jeżeli zgłosi wniosek o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, zasiłek ten będzie jej przysługiwał zgodnie z jej wnioskiem przez 1 tydzień lub 2 tygodnie.
Zasiłek chorobowy wyłącznie po okresie wyczekiwania
Osobie, która podlega ubezpieczeniu chorobowemu, przysługuje także zasiłek chorobowy. Inaczej niż w przypadku zasiłku macierzyńskiego, do nabycia prawa do zasiłku chorobowego niezbędne jest posiadanie pewnego okresu ubezpieczenia. Jest to tzw. okres wyczekiwania i wynosi on 90 dni.
Jeżeli zleceniobiorca zgłosi wniosek o objęcie ubezpieczeniem chorobowym, to prawo do zasiłku chorobowego nabędzie dopiero po upływie 90 dni podlegania temu ubezpieczeniu, czyli najwcześniej od 91. dnia ubezpieczenia. Należy zaznaczyć, że do okresu ubezpieczenia, po upływie którego ubezpieczeni nabywają prawo do zasiłku chorobowego, dolicza się nieprzerwane okresy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu oraz okresy, między którymi wystąpiła przerwa, jeśli nie przekroczyła 30 dni albo była spowodowana urlopem bezpłatnym, wychowawczym lub odbywaniem czynnej służby wojskowej.
Podstawa prawna:
art. 4, art. 6, art. 29 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512).
Agnieszka Ślązak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Urlop wychowawczy matki a prawo ojca do zasiłku opiekuńczego
Pracownik ma dwoje dzieci. Matka dzieci przebywa na urlopie wychowawczym Młodsze dziecko zachorowało i przebywało w szpitalu, a wraz z nim mama. Pracownik przyniósł zaświadczenie lekarskie /zwykły druk/, na którym napisano, że matka przebywała z córką w szpitalu od... do... Czy w takiej sytuacji mogę wypłacić pracownikowi zasiłek opiekuńczy? Pracownik pracuje w systemie dwuzmianowym.
księgowa z Łodzi
Nie. W opisanym przypadku pracownik nie może uzyskać zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do lat 8, ponieważ stale opiekująca się nim matka, przebywająca na urlopie wychowawczym, nie jest hospitalizowana ze względu na swój stan zdrowia.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje między innymi pracownikowi zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do 8 lat, jeżeli małżonka pracownika, stale opiekująca się dzieckiem, przebywa w szpitalu.
Chodzi o takie przypadki pobytu w szpitalu, które są związane ze stanem zdrowia małżonki, a nie o przypadki, w których matka przebywa w szpitalu, opiekując się tam drugim dzieckiem.
Podstawa prawna:
art.32 ust.1 i art.34 ustawy z 25 czerwca 1999 r.o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U.z 2010 r.nr 77, poz.512).
Krystyna Tymorek
radca prawny
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Czy rodzicom adopcyjnym przysługuje urlop macierzyński?
Czy w wypadku adopcji dziecka jest możliwość skorzystania w pierwszej kolejności z urlopu wypoczynkowego a potem z macierzyńskiego?
specjalista ds. płac z Sierpca
Rodzicom adopcyjnym nie przysługuje urlop macierzyński, natomiast, zgodnie z art.183 § 1 Kodeksu pracy, pracownik który przyjął dziecko na wychowanie i wystąpił do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka ma prawo do urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego w wymiarze 20 tygodni w przypadku przyjęcia na wychowanie jednego dziecka w wieku do lat 7., a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego – nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10.roku życia. Urlop wypoczynkowy zaś, powinien być , na wniosek pracownicy, udzielony bezpośrednio po urlopie na warunkach urlopu macierzyńskiego.
Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego jest odpowiednikiem urlopu macierzyńskiego przysługującego biologicznym rodzicom dziecka od dnia porodu.
Należy przyjąć, że jego celem jest umożliwienie dziecku przyjętemu na wychowanie zaaklimatyzowanie się w nowej rodzinie, a pracownikowi- sprawowanie stałej opieki nad dzieckiem w tym okresie. Jakkolwiek art.183 Kodeksu pracy ani inne przepisy nie określają, w jakim terminie urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego powinien być wykorzystany, to jednak z celu tego urlopu wynika, ze powinien on zostać wykorzystany niezwłocznie po spełnieniu przez pracownika przesłanek nabycia prawa do tego urlopu.
Jeżeli chodzi o urlop wypoczynkowy, to należałoby, analogicznie, zastosować art.,163 § 3 Kodeksu pracy, zgodnie z którym urlopu wypoczynkowego można udzielić pracownicy po zakończeniu przez nią urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.
Podstawa prawna:
art. 163 § 3, art.180, art. 183 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz.94, ze zm).
Krystyna Tymorek
radca prawny
Pełną treść artykułu znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Kiedy złożyć wniosek o dodatkowy urlop macierzyński ?
Pracownice pragnące wykorzystać dodatkowy urlop macierzyński składają o ten urlop wniosek podczas starań się o zwykły urlop macierzyński. Czy należy taki wniosek uwzględnić jeszcze przed rozpoczęciem podstawowego urlopu macierzyńskiego – to pytanie wielu pracodawców.
Każdy specjalista z zakresu świadczeń krótkoterminowych powie, że jest to najlepszy termin, w którym pracownica może złożyć wniosek o ten dodatkowy urlop. Warto przy tym wspomnieć, że o urlop podstawowy nie składa się wniosku, tylko skrócony odpis aktu urodzenia dziecka.
Przypominamy, że dodatkowy urlop macierzyński został wprowadzony od 1 stycznia 2010 r. Ma on charakter fakultatywny, tzn. pracownica lub pracownik może z niego skorzystać, ale nie jest to obowiązkowe. Z dodatkowego urlopu macierzyńskiego nie mogą korzystać oboje rodzice jednocześnie.
Kiedy można przyznać prawo do dodatkowego urlopu macierzyńskiego?
Przyznanie dodatkowego urlopu macierzyńskiego jest możliwe jedynie bezpośrednio po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.
Kiedy trzeba złożyć wniosek o dodatkowy urlop macierzyński?
Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński należy złożyć na piśmie, w terminie nie krótszym niż 7 dni przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu. W takim przypadku pracodawca musi tego urlopu udzielić.
Nie ma żadnych przeciwwskazań, aby wniosek o dodatkowy urlop macierzyński został przez pracownicę złożony z dużym wyprzedzeniem, np. razem z odpisem skróconym aktu urodzenia dziecka, stanowiącym podstawę do wypłaty zasiłku macierzyńskiego.
Jeżeli pracownica złoży wniosek w terminie krótszym niż 7 dni, ale nie później niż w ostatnim dniu urlopu obligatoryjnego, pracodawca może dodatkowego urlopu udzielić, ale nie musi.
Wniosek o dodatkowy urlop macierzyński złożony po wykorzystaniu urlopu obligatoryjnego nie może być rozpatrzony.
Dodatkowy urlop macierzyński dla ojca dziecka
Pracownik ojciec wychowujący dziecko może skorzystać z dodatkowego urlopu w przypadkach:
Jaki jest wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego?
Wymiar dodatkowego urlopu macierzyńskiego wynosi:
1) w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie:Pracownik, składając wniosek o dodatkowy urlop macierzyński powinien od razu określić w jaki wymiarze zamierza ten urlop wykorzystać np. jednego tygodnia czy dwóch.
Zasiłek macierzyński za dodatkowy urlop dla podlegających ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie
Warto zaznaczyć, że zasiłek macierzyński przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego przysługuje także osobom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, niebędącym pracownikami, np. osobom prowadzącym działalność pozarolniczą oraz zleceniobiorcom.
Dodatkowy zasiłek macierzyński (przez okres przewidziany w Kodeksie pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego) przysługuje także:
Wniosek o dodatkowy zasiłek macierzyński ubezpieczony, niebędący pracownikiem, powinien złożyć płatnikowi zasiłku przed rozpoczęciem korzystania z dodatkowego okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Wnioski złożone po zakończeniu okresu pobierania obligatoryjnego zasiłku macierzyńskiego nie stanowią podstawy do przedłużenia okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego.
Przedstawione zagadnienie jest regulowane przepisami art.1821 § 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz.94 ze zm.).
Krystyna Tymorek
radca prawny
Pełną treść artykułu znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zasiłek macierzyński dla zleceniobiorcy – ojca dziecka
Osoba wykonująca umowę zlecenia, która przystąpiła do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, ma prawo do zasiłku macierzyńskiego przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego.
Ekspert Anna Jankowska, specjalista w zakresie zasiłków
Zasiłek macierzyński przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu ojcowskiego przysługuje także osobom podlegającym ubezpieczeniu chorobowemu, niebędącym pracownikami.
Wprawdzie osobom tym nie przysługuje urlop ojcowski, ponieważ nie ma do nich zastosowania Kodeks pracy,ale...
Pełną treść artykułu znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Każdy numer "Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych" ma stałe działy, by było jeszcze łatwiej znaleźć to, co Cię interesuje.
Jeśli chcesz zapoznać się z nowościami, w dziale "Najnowsze zmiany w skrócie" znajdziesz przegląd najważniejszych zmian w ubezpieczeniach z ostatniego miesiąca, podzielony - dla Twojej wygodny - tematycznie na "świadczenia" i "składki". Zawsze będziesz mieć najbardziej aktualne informacje. O ciekawych przypadkach i skomplikowanych sytuacjach dotyczących najbardziej popularnych tematów przeczytasz w dziale "Pytania Czytelników - praktyczne porady". Do działu "Temat numeru" zajrzyj, jeżeli szukasz obszerniej opisanych zagadnień na czasie.
Specjalne przywileje dla Czytelników
"Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych" są wyjątkową publikacją jeszcze z 3 innych powodów. Jeśli jesteś stałym Czytelnikiem newslettera, przysługują Ci specjalne przywileje:
- Do każdego numeru otrzymasz bezpłatnie dodatek specjalny. Znajdziesz w nim najtrudniejsze i kontrowersyjne zagadnienia związane z rozliczeniami ubezpieczeń społecznych.
- Co tydzień dostaniesz wprost do swojej skrzynki e-mailowej informacje o korzystnych rozwiązaniach prawnych. Ten bezpłatny serwis e-mailowy zamówisz na stronie www.zeszytyus.pl.
- Możesz liczyć na pomoc eksperta w indywidualnej sprawie. Pytanie prześlesz do redakcji przez stronę internetową. Odpowiedzi umieszczamy na łamach newslettera.
Gdy zatem:
- denerwują Cię częste i niespodziewane zmiany w prawie,
- masz już dość tego, że interpretacje przepisów są niejasne i brak jednoznacznych wykładni oraz oficjalnych dyrektyw ministerstwa i ZUS,
- martwi Cię, że z tego powodu popełnisz błąd w rozliczeniach,
- męczy Cię konieczność pamiętania, jak zmieniają się poszczególne elementy znowelizowanej ustawy i ile trwają okresy przejściowe,
- nie masz czasu i cierpliwości, by śledzić wszystkie zmiany, a jednocześnie bez tego nie możesz dobrze wykonywać swojej pracy,
...sięgnij po "Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych"
Gwarantuję Ci, że poświęcając miesięcznie 20 minut na przeczytanie jednego numeru, będziesz na bieżąco ze wszystkimi najważniejszymi zmianami dotyczącymi ubezpieczeń społecznych, niezbędnymi do prawidłowego prowadzenia rozliczeń z ZUS.
Co zyskasz?
- Jednoznaczne interpretacje obowiązujących przepisów, opracowane przez pracowników ZUS.
- Cenny czas, gdyż informacje i porady podane są w pigułce.
- Wewnętrzny spokój, że porad udzielają Ci eksperci i możesz im w 100% zaufać.
Aby otrzymać swój bezpłatny egzemplarz, kliknij poniżej:
Prezent dla Ciebie!
W podziękowaniu za zainteresowanie się newsletterem dostaniesz w prezencie informator "Umowy cywilnoprawne. Zasady podlegania ubezpieczeniom i opłacania składek".
Mam nadzieję, że ten bezpłatny numer, a może i następne numery "Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych", jeśli je zamówisz, przydadzą Ci się i z ich pomocą rozwiążesz wszystkie swoje problemy dotyczące rozliczeń z ZUS.
Tak, chcę otrzymać pierwszy bezpłatny numer
„Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych” oraz prezent
Dlaczego inni Klienci nas czytają?
- W publikacji można znaleźć wiele praktycznych informacji opatrzonych jasnym i zrozumiałym komentarzem, które można wykorzystać ...
specjalista ds. ZUS z Płocka
OPINIE KLIENTÓWNIP: 526-19-92-256, KRS: 0000098264 - Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,
XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, wysokość kapitału zakładowego: 200.000 zł
Centrum Obsługi Klienta: tel.: (022) 518 29 29 fax: (022) 617 60 10, e-mail: cok@wip.pl
