Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych

Rozliczenia z ZUS - porady

• Składki
• Świadczenia macierzyńskie
• Świadczenia chorobowe
• Dokumenty

ŚWIADCZENIA CHOROBOWE

Jak bezbłędnie prowadzić rozliczenia z ZUS, gdy co miesiąc wchodzą w życie zmiany w ubezpieczeniach społecznych?

Poświęć co miesiąc 20 minut, a pozbędziesz się wszystkich wątpliwości: jak poprawnie obliczyć okresy zasiłkowe w przypadku przerwy w zachorowaniu, oraz kto jest uprawniony do otrzymania świadczeń chorobowych.

Obliczasz zasiłek chorobowy, okresy zasiłkowe i zastanawiasz się np.:

	Czy ustalona podstawa wymiaru zasiłku chorobowego może ulec przeliczeniu?
	Kto jest uprawniony do otrzymania świadczeń chorobowych?
	W jakich sytuacjach możecie pozbawić pracownika zasiłku chorobowego?
	Jakie są terminy wypłaty zasiłku chorobowego?
	Jakie składniki wynagrodzenia mają wpływ na podstawę wymiaru zasiłków?
	Jakie są wyjątki w okresie wyczekiwania?
	Jakie są aktualne stawki za świadczenia chorobowe?
	Jak prawidłowo ustalać prawo do świadczeń chorobowych?
	Kto jest zobowiązany do wypłaty zasiłku w razie choroby po ustaniu okresu ubezpieczenia?

Na te i wiele innych pytań odpowiedzą Ci wybitni eksperci z wieloletnią praktyką zawodową – pracownicy Centrali ZUS. Możesz być pewien, że ich interpretacje są zgodne z obowiązującym prawem i że stosując je, nie popełnisz błędu.

Tak, chcę zapoznać się z różnymi wskazówkami
dotyczącymi zasiłku chorobowego

Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku!

Wiem, że cenisz swój czas.

Ile czasu zajmuje Ci śledzenie zmian w przepisach o ubezpieczeniach społecznych? Jak radzisz sobie, gdy nie jesteś pewien interpretacji – pytasz znajomych o radę, wertujesz prasę czy dzwonisz do ZUS z pytaniem jakie są wyjątki w okresie wyczekiwania?

Czy chciałbyś raz na zawsze porzucić te wszystkie czasochłonne czynności?

Jest coś, co na pewno Ci pomoże

Zanim jednak zdradzę Ci, co to takiego, podzielę się z Tobą jednym spostrzeżeniem.

Moje dwie koleżanki zajmują się rozliczeniami wynagrodzeń. Od 8 lat pracują w tych samych firmach, zbliżonych do siebie wielkością, i właściwie można powiedzieć mają ten sam zakres obowiązków. Wydawałoby się zatem, że w pracy będą radzić sobie tak samo...

Niezupełnie.

Anka ma jej zawsze za dużo i na wczoraj, mimo że uważa się za osobę zorganizowaną. "To stresujące. Wychodzą nowe przepisy, a ja nie wiem, jak je interpretować. Interpretacji nie ma lub jeśli są, to sprzeczne - i dochodzę do tego po kilku godzinach poszukiwania. Ręce opadają. Nie jestem pewna, jak postępować, a czas ucieka .

Ewa daje sobie radę o wiele lepiej. Nie robi zaległości. Nie zabiera pracy do domu nawet wtedy, gdy wchodzą w życie nowe przepisy i trzeba je sobie przyswoić. Nadąża ze wszystkim, a na dodatek oprócz swojego etatu prowadzi jeszcze rozliczenia dla firm na umowę o dzieło.

Kiedyś po prostu marnowałam czas. Ślęczałam nad ustawami, nie rozumiejąc wszystkiego, przeglądałam gazety i opasłe tomy poradników, przeszukiwałam Internet i porównywałam, co się na ten temat pisze, bo trudno było mi zawierzyć tylko jednemu źródłu. Teraz jest inaczej.

Jestem na bieżąco mimo częstych zmian. Wiem, jak je interpretować

Nic mnie nie zaskoczy. I nareszcie mam czas dla siebie - zapoznanie się z tym, co ważne, zajmuje mi teraz niecałe pół godziny w miesiącu - podkreśla Ewa.

Co tak naprawdę różni te dwie kobiety?

Skończyły tę samą szkołę, obie tak samo ambitnie i z zaangażowaniem podchodzą do swoich zadań, ale jedna nie zawsze potrafi sprostać codziennym obowiązkom, podczas gdy druga świetnie daje sobie radę. Co decyduje, że dla jednej prowadzenie rozliczeń to pestka, a dla drugiej - udręka?

Podpowiem Ci chętnie, ponieważ to coś może pomóc i Tobie.

To "Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych
- nowy newsletter poświęcony rozliczeniom z ZUS.

Biuletyn "Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych

Ukazuje się raz w miesiącu (12-16 numerów w roku), ale w małym stopniu przypomina inne specjalistyczne periodyki.

Znajdziesz w nim nie tylko informacje, ale także podpowiedzi, jak te informacje wykorzystać, i to zdecydowanie różni go od codziennych mediów. Kiedy prasa przestaje już pisać o danej zmianie, w newsletterze dalej pojawia się ten temat - nowa interpretacja, wyjaśnienia, których nie było, gdy zmiana wchodziła w życie. Jest jeszcze jedna ważna kwestia - czytasz tylko o tym, co się zmieniło.

"Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych wyróżnia także krótka, syntetyczna forma. Na 12 stronach przeczytasz około 20 artykułów, a w nich nowości zmiany w prawie, porady, jak te zmiany stosować w praktyce oraz opisy skomplikowanych, najbardziej problematycznych przypadków.

To znajdziesz w artykułach:

• praktyczne, z życia wzięte przykłady,
• jednoznaczne rozwiązania, jak postępować w danej sytuacji - bez dywagacji prawniczych,
• pytania Czytelników i odpowiedzi podpisane przez autorów, co gwarantuje wiarygodność podanych rozwiązań,
• podstawy prawne, przydatne, gdybyś chciał powołać się na nie w czasie kontroli.

Przekonaj się sam – zapoznaj się z udzielanymi na łamach newslettera poradami:

• Wypłata świadczeń chorobowych 50- letniemu pracownikowi niezgodnie z przepisami – jak skutecznie naprawić błąd?
  Pracownik zajmujący się kadrami przekroczył ilość dni wypłacanych w ramach niezdolności do pracy z powodu choroby. Zapomniał o przepisie dotyczącym osób, które ukończyły 50 lat i wypłacał wynagrodzenie ze środków pracodawcy za czas niezdolności do pracy normalnie 33 dni.
  Co należy zrobić w takiej sytuacji?
  Dodam, że osoba, która ukończyła 50 lat, przyniosła kolejne zwolnienia, które oczywiście wysyłamy od ZUS, ale 14 dni minęło w lutym 2011, a w międzyczasie były jeszcze zwolnienia lekarskie. Więcej

Wypłata świadczeń chorobowych 50- letniemu pracownikowi niezgodnie z przepisami – jak skutecznie naprawić błąd?

Pracownik zajmujący się kadrami przekroczył ilość dni wypłacanych w ramach niezdolności do pracy z powodu choroby. Zapomniał o przepisie dotyczącym osób, które ukończyły 50 lat i wypłacał wynagrodzenie ze środków pracodawcy za czas niezdolności do pracy normalnie 33 dni.
Co należy zrobić w takiej sytuacji?
Dodam, że osoba, która ukończyła 50 lat, przyniosła kolejne zwolnienia, które oczywiście wysyłamy od ZUS, ale 14 dni minęło w lutym 2011, a w międzyczasie były jeszcze zwolnienia lekarskie.

księgowa z Grudziądza

Płatnik składek jest zobowiązany złożyć imienny raport miesięczny korygujący w terminie 7 dni od stwierdzenia nieprawidłowości we własnym zakresie lub otrzymania zawiadomienia o stwierdzeniu nieprawidłowości przez Zakład w formie nowego dokumentu zawierającego wszystkie prawidłowe informacje.

Z dniem 1 lutego 2009 r. weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Na jej podstawie zmianie uległ art. 92 kodeksu pracy. Zgodnie ze znowelizowanym brzmieniem w/w przepisu, za czas niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną - trwającej łącznie do 33 dni w ciągu roku kalendarzowego, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia - trwającej łącznie do 14 dni w ciągu roku kalendarzowego – pracownik zachowuje prawo do 80% wynagrodzenia, chyba że obowiązujące u danego pracodawcy przepisy prawa pracy przewidują wyższe wynagrodzenie z tego tytułu.

W związku z pomyłką pracownika i wypłatą wynagrodzenia chorobowego zamiast zasiłku chorobowego, płatnik składek jest zobowiązany do złożenia korekty dokumentów rozliczeniowych za ubezpieczonego.

Niezbędne będzie zatem sporządzenie korekty raportu ZUS RSA, w którym płatnik powinien zmienić w porównaniu z pierwotnym raportem ZUS RSA pole kod świadczenia/przerwy, wpisując kod 313 – zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego zamiast kodu 331. W skorygowanym raporcie ZUS RCA w podstawie wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne płatnik nie powinien uwzględnić kwoty zasiłku chorobowego. Ponadto płatnik zobowiązany jest za ten miesiąc złożyć również korektę deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA.W konsekwencji na koncie płatnika powstanie nadpłata składek, gdyż wypłacona kwota zasiłku jest finansowana ze środków FUS i podlega rozliczeniu w ciężar składek, podczas gdy wypłacone wynagrodzenie chorobowe jest finansowane ze środków pracodawcy. Płatnik będzie miał również nadpłatę składki na ubezpieczenie zdrowotne, bowiem od zasiłku chorobowego składka nie powinna być naliczana.

Do rozstrzygnięcia pozostanie jeszcze kwestia nienależnie wypłaconego pracownikowi wynagrodzenia chorobowego. ZUS po złożeniu korekt i przesłaniu zaświadczenia ZUS ZLA winien wypłacić za ten okres pracownikowi zasiłek chorobowy (tutaj dodatkowo dochodzi kwestia pomniejszenia zasiłku o 25% z uwagi na niezachowanie terminu do złożenia zaświadczenia ZUS ZLA), a pracownik otrzymał już wynagrodzenie chorobowe. W takiej sytuacji otrzymałby on podwójne świadczenie za ten sam okres.

Aby uniknąć konieczności wzywania pracownika do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia i ewentualnej drogi sądowej, wydaje się zasadne, aby w ślad za złożoną korektą płatnik składek wystąpił do ZUS z wnioskiem o zaliczenie wypłaconego wynagrodzenia chorobowego na poczet zasiłku chorobowego z jednoczesnym wnioskiem o możliwość potrącenia wypłaconej kwoty z należnościami z tytuły składek za kolejny okres. Od decyzji ZUS zależeć będzie dalsze postępowanie w sprawie.

Podstawa:

• art. 92[1] § 1 i § 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. 1998, nr 21, poz.94 ze zm.),
• art. 2 ust. 1 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. 2009, nr 6, poz. 33),
• art. 41, art. 46 i art. 47 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2009, nr 205, poz.1585 ze zm.).

Renata Zawiślak
radca prawny, specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych

Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.

Zamów go już teraz i odbierz prezent!

Zwiń

• Jak obliczyć podstawę wymiaru świadczeń chorobowych i trzynastą pensję, gdy pracownica przez 9 miesięcy pobierała zasiłki?
  Od 14.09.2010-21.01.2011 r. pracownica była na zasiłku chorobowym, następnie od 26.01-28.06.2011 r. na zasiłku macierzyńskim. Pracę podjęła od 29.06.2011 r.
  1) Jak wyliczyć prawidłowo chorobowe za 3 dni w października 2011 r ?
  2) Jak wyliczyć 13-tą pensję za 2010 rok? Więcej

Jak obliczyć podstawę wymiaru świadczeń chorobowych i trzynastą pensję, gdy pracownica przez 9 miesięcy pobierała zasiłki?

Od 14.09.2010-21.01.2011 r. pracownica była na zasiłku chorobowym, następnie od 26.01-28.06.2011 r. na zasiłku macierzyńskim. Pracę podjęła od 29.06.2011 r.
1) Jak wyliczyć prawidłowo chorobowe za 3 dni w października 2011 r ?
2) Jak wyliczyć 13-tą pensję za 2010 rok?

księgowa z Łodzi

Zagadnienie wymaga szerszego omówienia.

Podstawy wymiaru zasiłku przysługującego u tego samego pracodawcy nie oblicza się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju, nie było przerwy lub przerwa była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe, przy czym trzymiesięczny termin obejmuje pełne miesiące kalendarzowe. W omawianym przypadku przerwa pomiędzy pobieraniem zasiłku macierzyńskiego a niezdolnością do pracy jest dłuższa niż 3 miesiące, zatem należy ustalić na nowo podstawę wymiaru zasiłku.

Wyłącznie efektywne wykonywanie pracy przez co najmniej 6 miesięcy uprawnia do nabycia prawa do wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego.

Ad. 1.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby jest objęta ryzykiem płacowym pracodawcy przez okres do 33. dni w roku kalendarzowym, a jeżeli pracownik ukończył 50. rok życia – przez okres do 14 dni w roku kalendarzowym. Oznacza to, że przez okres 33 dni (14 dni) niezdolności do pracy na pracodawcy spoczywa obowiązek wypłaty pracownikowi wynagrodzenia za czas choroby. Od 34. dnia niezdolności do pracy (15. dnia w przypadku pracowników powyżej 50. roku życia) pracownikowi przysługują świadczenia z ubezpieczenia społecznego, w tym zasiłek chorobowy. Mając na względzie fakt, iż na przełomie roku 2010 i 2011 pracownik pobierał zasiłek chorobowy, następnie zasiłek macierzyński, za okres niezdolności do pracy powstałej po raz pierwszy po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego i macierzyńskiego, pracownikowi należy wypłacić wynagrodzenie chorobowe.

Wynagrodzenie chorobowe oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu zasiłku chorobowego.

Jak wynika z przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Wynagrodzenie to przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy.

Podstawy wymiaru zasiłku przysługującego u tego samego pracodawcy nie oblicza się na nowo, jeżeli między okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju, nie było przerwy lub przerwa była krótsza niż trzy miesiące kalendarzowe, przy czym trzymiesięczny termin obejmuje pełne miesiące kalendarzowe. Okres trzech miesięcy kalendarzowych przewidziany w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, to okres obejmujący pełne kolejne nazwane miesiące, stanowiące 3/12 części roku kalendarzowego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2005 r., I UK 372/04, OSNP 2005/21/343).

W omawianym stanie faktycznym pracownica podjęła pracę w dniu 29.06.2011 r., a niezdolność do pracy powstała w październiku 2011 r. Pomiędzy okresem pobierania zasiłku macierzyńskiego a niezdolnością do pracy powstałą w październiku była przerwa dłuższa, obejmująca pełne 3 miesiące kalendarzowe. Należy zatem od nowa ustalić podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego.

Jak zostało wskazane na wstępie, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie stanowiące podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego przez ubezpieczonego będącego pracownikiem za okres wzięty do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku, przez liczbę miesięcy, w których wynagrodzenie to zostało osiągnięte.

Jeżeli w tym okresie, ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął wynagrodzenia wskutek nieobecności w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego:

• wyłącza się wynagrodzenie za miesiące, w których przepracował mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy;
• przyjmuje się, po uzupełnieniu, wynagrodzenie z miesięcy, w których ubezpieczony będący pracownikiem przepracował co najmniej połowę obowiązującego go czasu pracy.

W omawianej sprawie podstawę wymiaru zasiłku należy ustalić z okresu październik 2010 – wrzesień 2011. Mając na względzie fakt, iż w miesiącach: październik 2010-grudzień 2010, luty 2011-maj 2011 pracownica była nieobecna w pracy, miesiące te należy wyłączyć. Również miesiące styczeń 2011 i czerwiec 2011 należy wyłączyć, bowiem mimo iż pracownica była obecna w tych miesiącach w pracy, to jednak przepracowała ona mniej niż połowę obowiązującego ją czasu pracy. Z tego względu podstawę wymiaru zasiłku należy ustalić na podstawie wynagrodzenia osiągniętego przez pracownicę w miesiącach lipiec 2011-wrzesień 2011.

Ad. 2.

Jak wynika ustawy o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej, pracownik nabywa prawo do wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego. Z kolei pracownik, który nie przepracował u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego, nabywa prawo do wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego, pod warunkiem, że okres ten wynosi co najmniej 6 miesięcy.

Na gruncie powyższych regulacji powstały wątpliwości, co należy rozumieć pod pojęciem „przepracowania” - czy jest to okres efektywnie wykonywanej pracy czy też okres zatrudnienia, bez względu na usprawiedliwione nieobecności w pracy. Powyższe wątpliwości rozstrzygnął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lipca 2003 r. (III PZP 7/03, PiP 2004/3/46/43) uznając, iż warunkiem nabycia prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej jest efektywne przepracowanie u danego pracodawcy pełnego roku kalendarzowego. Zatem sytuacja, w której pracownik jest w pracy nieobecny, czyli zwolniony z obowiązku świadczenia (wykonywania) pracy w tym znaczeniu, iż występują zdarzenia i okoliczności uniemożliwiające mu stawienie się do pracy i jej świadczenie, uznane za przypadki nieobecność tę usprawiedliwiające, a więc sytuacja, w której nieprzepracowanie wymaganego okresu następuje z powodu usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2005 r., II PZP 9/05, OSNAPiUS 2006/7-8/109), w ocenie Sądu Najwyższego nie jest okresem efektywnego wykonywania pracy.

Posłużenie się przez ustawodawcę określeniem „okresu przepracowanego” w sposób jednoznaczny wskazuje na wykonywanie w tym czasie obowiązków służbowych, a więc „efektywnego” wykonywania pracy. Brak użycia przez ustawodawcę sformułowania „pozostawania w zatrudnieniu u danego pracodawcy” wskazywać może na powyższą interpretację, zgodną ze stanowiskiem Sądu Najwyższego.

Stanowisko takie znajduje również uzasadnienie w dalszej części ustawy, gdzie ustawodawca wskazał, iż przepracowanie co najmniej 6 miesięcy warunkujących nabycie prawa do wynagrodzenia rocznego nie jest wymagane w przypadkach korzystania z urlopu wychowawczego, z urlopu dla poratowania zdrowia, przez nauczyciela lub nauczyciela akademickiego z urlopu do celów naukowych, artystycznych lub kształcenia zawodowego. Enumeratywne wyliczenie przypadków, w których pomimo nieobecności w pracy pracownik nabywa prawo do dodatkowego wynagrodzenia rocznego, nie pozwala na zastosowanie wykładni rozszerzającej. Mimo zmian ustawy, ustawodawca nie zdecydował się na włączenie do tego kręgu przyczyn związanych z pobieraniem przez pracownika świadczeń określonych w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Dodatkowe wynagrodzenie roczne w omawianej sytuacji należy wyliczyć proporcjonalnie do przepracowanego przez pracownicę okresu.

Podstawa:

• art. 92[1] ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. 1998, nr 21, poz.94 ze zm.),
• art. 36 ust. 1 i 4, art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz. U. 2010, nr 77, poz. 512 ze zm.),
• art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 6, art. 4 ust. 1 ustawy z  12 grudnia 1997 r. o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla pracowników jednostek sfery budżetowej (Dz. U. 1997, nr 160, poz. 1080 ze zm.).

Renata Zawiślak
radca prawny, specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych

Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.

Zamów go już teraz i odbierz prezent!

Zwiń

Więcej porad
Przychód z umowy o dzieło w  ZUS Rp-7
Pracownik odchodzi na emeryturę. Czy ujmować oskładkowane umowy o dzieło tego pracownika z lat 1999-2010 w druku ZUS Rp-7? Więcej
Przychód z umowy o dzieło w  ZUS Rp-7
Pracownik odchodzi na emeryturę. Czy ujmować oskładkowane umowy o dzieło tego pracownika z lat 1999-2010 w druku ZUS Rp-7?
specjalista ds.płac ze Słupska
W tym przypadku należy wykazać w ZUS Rp-7 oprócz przychodu pracownika uzyskanego z tytułu stosunku pracy również przychód uzyskany z tytułu umowy o dzieło, ale nie od stycznia 1999 r. tylko od 14 stycznia 2000 r., tj. od dnia, w którym powstał obowiązek odprowadzania składek z tytułu umowy o dzieło zawartej z własnym pracownikiem. Od 14 stycznia 2000 r. przychód z tytułu umowy o dzieło zawartej z własnym pracownikiem jest traktowany jako przychód ze stosunku pracy, więc należy go zsumować z przychodem uzyskanym ze stosunku pracy i podać łącznie w ZUS Rp-7.
Osoba, która wykonuje pracę wyłącznie na podstawie umowy o dzieło nie podlega ubezpieczeniom społecznym. Samoistna umowa o dzieło nie jest bowiem tytułem do ubezpieczeń.
Obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu umowy o dzieło istnieje natomiast wtedy, gdy umowa taka została zawarta z własnym pracodawcą lub jest wykonywana na rzecz własnego pracodawcy. W takich przypadkach umowa o dzieło jest w zakresie ubezpieczeń społecznych traktowana jak umowa o pracę. W myśl bowiem art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za pracownika uważa się również osobę wykonującą pracę na podstawie umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Powyższe dotyczy umów o dzieło zawartych od 14 stycznia 2000 r.
Jeżeli zatem pracownik wykonuje dodatkowo umowę o dzieło zawartą w okresie od 14 stycznia 2000 r. z własnym pracodawcą, lub na podstawie tej umowy wykonuje pracę na rzecz własnego pracodawcy, to podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu i chorobowemu zarówno z tytułu umowy o pracę, jak i z umowy o dzieło. Osoba taka z tytułu umowy o dzieło zawartej w okresie do 13 stycznia 2000 r. nie była obejmowana ubezpieczeniami społecznymi - ani obowiązkowo, ani dobrowolnie.
Z kolei podstawę wymiaru emerytury i renty stanowi przeciętna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne do 31 grudnia 1998 r., a także na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - od 1 stycznia 1999 r. W zaświadczeniu należy wykazać wynagrodzenie (przychód) uzyskiwane w okresie trwania stosunku pracy, od którego istniał obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne lub ubezpieczenia emerytalne i rentowe.
Podstawa prawna:
art. 8 ust. 2 ustawy z13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Renata Gawęcka
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Czy w ZUS Rp-7 można pominąć wynagrodzenia za niektóre lata?
Przygotowuję wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy dla 45-letniej pracownicy, która w latach 1992–1995 była na urlopie wychowawczym i ma zdecydowanie niższe wynagrodzenie w roku, w którym poszła na urlop, oraz w roku, w którym wróciła z urlopu. Czy wypełniając druk ZUS Rp-7, można pominąć w ogóle wynagrodzenia za te lata? Więcej
Czy w ZUS Rp-7 można pominąć wynagrodzenia za niektóre lata?
Przygotowuję wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy dla 45-letniej pracownicy, która w latach 1992–1995 była na urlopie wychowawczym i ma zdecydowanie niższe wynagrodzenie w roku, w którym poszła na urlop, oraz w roku, w którym wróciła z urlopu. Czy wypełniając druk ZUS Rp-7, można pominąć w ogóle wynagrodzenia za te lata?
księgowa z Garwolina
Nie, nie można pominąć tego okresu.
Sposób obliczania wysokości rent z tytułu niezdolności do pracy pozostał taki sam, jak przed reformą emerytalną, a nowe zasady obliczania wysokości rent pozostają nadal w fazie projektów. Wiek pracownicy, a ściślej data urodzenia, nie ma więc przy tym dotychczasowym sposobie obliczania wysokości renty żadnego znaczenia. Znaczenie ma natomiast prawidłowo wypełniony formularz ZUS Rp-7, czyli zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu. Obowiązek jego sporządzenia spoczywa na pracodawcy (płatniku składek). Prawidłowe wypełnienie formularza ZUS Rp-7 polega m.in. na wykazaniu wynagrodzeń osiągniętych w każdym roku, w którym pracownik pracował i osiągał wynagrodzenia, niezależnie od tego, czy praca była wykonywana przez cały rok kalendarzowy czy tylko przez jego część.
To organ rentowy, dysponując formularzami ZUS Rp-7 i stosując przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, rozważa, czy w danym przypadku podstawa wymiaru będzie obliczona z uwzględnieniem tych „niepełnych” lat czy też będzie można te lata w ogóle wyłączyć.
Jakie są zasady ustalania podstawy wymiaru renty?
Generalnie podstawę wymiaru renty (emerytury) ustala się z 10 kolejnych lat kalendarzowych wybranych przez wnioskodawcę z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o rentę. A zatem w przypadku wniosku składanego w 2011 r. 10 kolejnych lat wybiera się z lat 1991–2010. Należy podkreślić, że przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych przyjmuje się lata kalendarzowe następujące bezpośrednio po sobie, chociażby ubezpieczony w niektórych z tych lat przez okres roku lub w okresie krótszym niż rok nie pozostawał w ubezpieczeniu. Ma to taki skutek, że w przypadku, gdy podstawa wymiaru jest ustalana z określonych 10 lat i w którymś z tych lat ubezpieczony nie pracował, to za ten rok do podstawy wymiaru przyjmuje się "zero", co w konsekwencji obniża wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia a następnie wysokość samego świadczenia.
Wyjątkowo ustawa emerytalna umożliwia obliczenie podstawy wymiaru renty (emerytury) z tzw. faktycznego okresu podlegania ubezpieczeniom, tj. z wyłączeniem z tych 10 lat, lat w których ubezpieczony nie osiągnął żadnego przychodu (lat „zerowych”). W przypadku osób, których niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat, ma to miejsce wówczas, gdy nie można ustalić podstawy wymiaru z kolejnych 10 lat z powodu pełnienia zastępczej służby wojskowej, odbywania czynnej służby wojskowej albo korzystania z urlopu wychowawczego.
Czy można ustalić podstawę wymiaru z tzw. okresu faktycznego?
Pracownica przebywała wprawdzie na urlopie wychowawczym, ale pomimo to istnieje w jej przypadku możliwość ustalenia podstawy wymiaru renty z kolejnych dziesięciu lat, np. 1996–2005, z pominięciem lat urlopu. Innymi słowy, urlop wychowawczy nie jest przeszkodą w ustaleniu podstawy wymiaru renty z 10 kolejnych lat. Nie ma zatem możliwości ustalenia podstawy wymiaru renty z okresu faktycznego.
Podstawa wymiaru z 20 lat tylko na wniosek ubezpieczonego
Trzeba też zwrócić uwagę, że na wniosek ubezpieczonego (przyszłego świadczeniobiorcy) podstawa wymiaru renty może być ustalona z 20 lat kalendarzowych przypadających przed rokiem zgłoszenia wniosku, wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniom. Oznacza to, że w przypadku wniosku składanego w 2011 r., do podstawy wymiaru renty można przyjąć wynagrodzenia z 20 lat dowolnie wybranych (czyli nie następujących bezpośrednio po sobie) ze wszystkich lat do 2010 r. włącznie, w których pracowała zainteresowana. Być może pracownica uzyska wyższy wskaźnik wysokości podstawy wymiaru świadczenia, wskazując dowolnych 20 lat, z których ma być ustalana podstawa wymiaru. Wymaga jednak podkreślenia, że ustalanie podstawy wymiaru z 20 lat następuje na wniosek przyszłego świadczeniobiorcy, tak więc pracodawca powinien poinformować pracownicę o tej możliwości.
Podstawa prawna:
art. 15, 16, 17, 125 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.),
rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz.U. z 1983 r. nr 10, poz. 49 ze zm.).
Magdalena Jędrzejewska
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Okres wyczekiwania na świadczenia chorobowe pracownicy - rencistki
W dniu 11 lipca 2011 r. zatrudniliśmy rencistkę, która przez ostatnie 2 lata nie pracowała. Dnia 4 sierpnia dostarczyła ZUS ZLA na okres od 4 do 11 sierpnia Czy obowiązuje ją okres wyczekiwania na wynagrodzenie chorobowe? , czy z racji tego, że jest rencistką należy jej wypłacić wynagrodzenie chorobowe? Więcej
Okres wyczekiwania na świadczenia chorobowe pracownicy - rencistki
W dniu 11 lipca 2011 r. zatrudniliśmy rencistkę, która przez ostatnie 2 lata nie pracowała. Dnia 4 sierpnia dostarczyła ZUS ZLA na okres od 4 do 11 sierpnia Czy obowiązuje ją okres wyczekiwania na wynagrodzenie chorobowe? , czy z racji tego, że jest rencistką należy jej wypłacić wynagrodzenie chorobowe?
księgowa ze Świdnicy
To, czy w tym przypadku należy wypłacić wynagrodzenie za czas choroby zatrudnionej pracownicy, czy też nie, zależy tylko od tego, czy legitymuje się ona 10-letnim okresem obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego na przestrzeni całego życia. Pobieranie renty nie ma tutaj żadnego znaczenia.
Jeśli pracownica posiada 10 lat obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego, nie dotyczą jej przepisy o wyczekiwaniu na świadczenia chorobowe, co oznacza, że świadczenia te przysługują jej od pierwszego dnia niezdolności do pracy. Jeśli natomiast nie, to musi wyczekiwać na świadczenia chorobowe.
Ubezpieczony nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 30 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, jeżeli podlega obowiązkowo temu ubezpieczeniu. Do okresów ubezpieczenia chorobowego wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli przerwa między nimi nie przekroczyła 30 dni lub była spowodowana urlopem wychowawczym, urlopem bezpłatnym albo odbywaniem czynnej służby wojskowej przez żołnierza niezawodowego. Z kolei od pierwszego dnia ubezpieczenia chorobowego prawo do świadczeń chorobowych przysługuje m.in. ubezpieczonym obowiązkowo, którzy mają wcześniejszy co najmniej 10-letni okres obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego.
Podstawa prawna:
art. 4 ust.1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.),
art. 11 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity : Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Renata Gawęcka
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Czy umowa zlecenia liczy się do stażu emerytalnego?
Nasza zleceniobiorczyni ma potrącane składki emerytalno rentowe. Czy okres ten liczy się jej do lat pracy gdyby się starała o świadczenia przedemerytalne? Do emerytury brakuje jej 4 lata. Więcej
Czy umowa zlecenia liczy się do stażu emerytalnego?
Nasza zleceniobiorczyni ma potrącane składki emerytalno rentowe. Czy okres ten liczy się jej do lat pracy gdyby się starała o świadczenia przedemerytalne? Do emerytury brakuje jej 4 lata.
księgowa z Płońska
Pytanie wymaga szerszego wyjaśnienia.
Zlecenie jest umową cywilnoprawną, to znaczy, że jej zasady reguluje Kodeks cywilny (art. 734–751 k.c.), a nie kodeks pracy. Zleceniobiorca i zleceniodawca są równorzędnymi podmiotami. Zleceniobiorca powinien kierować się wskazówkami zleceniodawcy tylko i wyłącznie co do sposobu świadczonej usługi. Jeżeli umowa zlecenia w omawianym przypadku jest jedynym tytułem rodzącym obowiązek ubezpieczeń społecznych, to z tytułu jej wykonywania zleceniobiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. Ubezpieczenie chorobowe jest w takim przypadku dobrowolne. Jest to okres ubezpieczenia , a więc zostanie zaliczony jako staż pracy do każdego świadczenia, o które zleceniobiorczyni będzie ubiegała się w ZUS.
Warto również dodać, że w sytuacji wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia, zleceniobiorca nie korzysta z ochrony przewidzianej przez kodeks pracy, ponieważ umowa zlecenia jest klasyczną umową cywilnoprawną i przepisy kodeksu pracy nie mają do niej zastosowania. Oznacza to, że umowa ta w każdym czasie może zostać wypowiedziana
Z racji ostatnio wykonywanej pracy na podstawie umowy zlecenia, zleceniobiorczymi nie może przejść na świadczenie przedemerytalne, ponieważ ta grupa świadczeń jest przewidziana dla osób będących ostatnio pracownikami bądź osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą Aby uzyskać prawo do takiego świadczenia trzeba najpierw zostać zwolnionym z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy lub też zostać uznany przez sąd za upadłego przedsiębiorcę. Jeżeli praca jest ostatnio wykonywana w ramach umowy zlecenia , nie ma możliwości przejścia na świadczenie przedemerytalne, nawet pomimo, osiągnięcia wymaganego wieku i stażu pracy.
Podstawa prawna:
art. 2 ustawy z  30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. nr 120, poz. 1252 ze zm.),
art. 6ust.1 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r.nr 205, poz. 1585 ze zm.),
art. 39 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz.94 ze zm.).
Renata Gawęcka
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Okres umorzenia nie jest okresem składkowym
Jeżeli ZUS umorzył składki z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, to okres umorzenia nie zostanie zaliczony ubezpieczonemu przy przyznawaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jako okres składkowy.
Więcej
Okres umorzenia nie jest okresem składkowym
Jeżeli ZUS umorzył składki z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, to okres umorzenia nie zostanie zaliczony ubezpieczonemu przy przyznawaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy jako okres składkowy.
Ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. ZUS odmówił przyznania świadczenia ze względu na to, że w jego ocenie ubezpieczona nie uzyskała stażu ubezpieczeniowego wymaganego w momencie wystąpienia z wnioskiem o rentę, a także była częściowo zdolna do pracy.
W toku sprawy zajmujące się nią sądy przyjmowały rozbieżne stanowiska.
W rozstrzygającym orzeczeniu (sygn.akt: I UK 277/10) Sąd Najwyższy uznał racje ZUS, wskazując art. 5 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Przepis ten stanowi, że przy ustalaniu prawa do emerytury lub renty dla płatników składek, zobowiązanych do opłacania składek na własne ubezpieczenia emerytalne i rentowe, a także osób z nimi współpracujących przy prowadzeniu pozarolniczej działalności, nie uwzględnia się okresu, za który nie zostały opłacone składki, mimo podlegania obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym w tym okresie.
Takie stanowisko znajduje oparcie w przepisach art. 5 ust. 4, art. 57 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.) oraz w wyroku Sądu Najwyższego (sygn. akt: I UK 277/10).
Krzysztof Zieliński
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Świadczenia chorobowe przedsiębiorcy po miesięcznym zawieszeniu działalności
Przedsiębiorca zawiesił działalność gospodarczą od 18 lipca 2011 r. do 18 sierpnia 2011 r. i wyjechał na urlop. Na urlopie zachorował. Czy po odwieszeniu działalności będzie mu przysługiwał zasiłek chorobowy? Wydaje mi się, że nie, ponieważ przerwa wyniesie 31 dni. Czy zmieniłoby sytuację posiadanie przez niego wcześniejszego 10-letniego stażu jako pracownik?
Więcej
Świadczenia chorobowe przedsiębiorcy po miesięcznym zawieszeniu działalności
Przedsiębiorca zawiesił działalność gospodarczą od 18 lipca 2011 r. do 18 sierpnia 2011 r. i wyjechał na urlop. Na urlopie zachorował. Czy po odwieszeniu działalności będzie mu przysługiwał zasiłek chorobowy? Wydaje mi się, że nie, ponieważ przerwa wyniesie 31 dni. Czy zmieniłoby sytuację posiadanie przez niego wcześniejszego 10-letniego stażu jako pracownik?
księgowa z Radomia
Przedsiębiorca będzie musiał przebyć 90-dniowy okres wyczekiwania na prawo do świadczeń z tytułu choroby.
Osoba podlegająca ubezpieczeniu chorobowemu dobrowolnie, w tym osoba prowadząca pozarolniczą działalność, nabywa prawo do zasiłku chorobowego po upływie 90 dni nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego (okres wyczekiwania). W czasie tego 90-dniowego wyczekiwania ubezpieczony nie ma prawa do zasiłku chorobowego.
Warto wiedzieć
Okresów niezdolności do pracy przypadających w czasie wyczekiwania nie wlicza się do okresu zasiłkowego (182 dni albo 270 dni w przypadku gruźlicy lub w czasie trwania ciąży).
Jak długie przerwy umożliwiają zliczanie okresów ubezpieczenia?
Do wymaganych 90 dni ubezpieczenia chorobowego wlicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeżeli prze¬rwa między nimi nie przekroczyła 30 dni.
Kogo dotyczy zwolnienie z okresu wyczekiwania?
Zwolnienie z okresu wyczekiwania ubezpieczonych legitymujących się co najmniej 10-letnim okresem obowiąz¬kowego ubezpieczenia chorobowego dotyczy wyłącznie osób, które do ubezpieczenia chorobowego przystępują obowiązkowo, np.pracowników.
Zasada ta nie ma zastosowania do osób, które do ubezpieczenia chorobowego przystępują dobrowolnie.
Podstawa prawna:
art.4, art.9 ust.3 ustawy z 25 czerwca 1999 r.o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U.z 2010 r.nr 77, poz.512 ze zm.),
art.92 § 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r.Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U.z 1998 r.nr 21, poz.94 ze zm.).
Krystyna Tymorek
Radca prawny
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu zatrudnienia
Pracownik zachorował w okresie wypowiedzenia. Po ustaniu zatrudnienia wykorzystał 182 dni zasiłkowych. Teraz stara się o świadczenie rehabilitacyjne. Czy podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego będzie taka jak zasiłku chorobowego?
Więcej
Podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego po ustaniu zatrudnienia
Pracownik zachorował w okresie wypowiedzenia. Po ustaniu zatrudnienia wykorzystał 182 dni zasiłkowych. Teraz stara się o świadczenie rehabilitacyjne. Czy podstawa wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego będzie taka jak zasiłku chorobowego?
księgowa z Radomia
Jeżeli osoba pobierała zasiłek chorobowy z ZUS po ustaniu stosunku pracy, to podstawa wymiaru zasiłku chorobowego powinna być przez ZUS ograniczona do 100% przeciętnego wynagrodzenia. Podobnie będzie z podstawą wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego.
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Podstawę wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego stanowi podstawa wymiaru zasiłku chorobowego, poprzedzającego to świadczenie, zwiększona ewentualnie o wskaźnik waloryzacji, określony na dany kwartał w komunikacie Prezesa ZUS.
(I)Czy podstawa wymiaru ulega ograniczeniu w czasie zatrudnienia?
W czasie trwania ubezpieczenia chorobowego, czyli w czasie trwania stosunku pracy, podstawa wymiaru zasiłku chorobowego (świadczenia rehabilitacyjnego) nie podlega żadnym ograniczeniom.
(I)Co z podstawą wymiaru po ustaniu zatrudnienia?
Inaczej jest, gdy ZUS wypłaca zasiłek chorobowy lub świadczenie rehabilitacyjne po ustaniu zatrudnienia. W takim przypadku podstawa wymiaru zasiłku chorobowego (świadczenia rehabilitacyjnego) przysługującego za okres po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego nie może być wyższa niż kwota wynosząca 100% przeciętnego wynagrodzenia, ustalanego co kwartał dla celów emerytalnych.
Podstawa prawna:
art. 19, 36, 46, 47 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.).
Krystyna Tymorek
radca prawny
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Nagroda z funduszu dyspozycyjnego w ZUS Z-3 zwolnionego pracownika
Czy w dokumencie Z-3 zwolnionego pracownika należy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłków nagrodę z funduszu dyspozycyjnego wypłaconą jednorazowo (i oskładkowaną) za wykonanie dodatkowego zadania w miesiącu, w którym normalnie pracował?
Więcej
Nagroda z funduszu dyspozycyjnego w ZUS Z-3 zwolnionego pracownika?
Czy w dokumencie Z-3 zwolnionego pracownika należy uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłków nagrodę z funduszu dyspozycyjnego wypłaconą jednorazowo (i oskładkowaną) za wykonanie dodatkowego zadania w miesiącu, w którym normalnie pracował?
księgowa z Płońska
Jeśli nagroda z funduszu dyspozycyjnego jest pomniejszana za okresy pobierania zasiłków to należy ją umieścić w tabeli w pkt 10. I tak, należy ją wskazać w rubryce 7 w przypadku, gdy nagroda ta jest pomniejszana proporcjonalnie za okres pobierania zasiłku i w związku z tym w podstawie wymiaru zasiłku uwzględniana będzie po uprzednim uzupełnieniu przez ZUS. Jeśli natomiast nagroda jest zmniejszana za okres pobierania zasiłku w inny sposób niż proporcjonalnie, należy ją wskazać w rubryce 8. Nagroda zostanie wówczas uwzględniona w podstawie wymiaru zasiłku w kwocie faktycznie wypłaconej bez uzupełniania. W przypadku, gdy nagroda stanowi składnik wynagrodzenia, do którego pracownik zachowuje prawo za okres pobierania zasiłku, należy go ująć w pkt 10 w rubryce 8, z jednoczesnym wskazaniem w pkt 15, iż jest to składnik niepomniejszany za czas choroby.
Zaświadczenie płatnika składek na druku ZUS Z-3 jest dowodem do przyznania i wypłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasiłku chorobowego. Jego prawidłowe wypełnienie ma istotne znaczenie, bowiem decyduje o wysokości wypłaty świadczenia przez organ rentowy.
Wypełnienie przez płatnika składek druku ZUS Z-3 jest niezbędne wówczas, gdy zasiłek wypłacany jest ubezpieczonemu przez terenową jednostkę organizacyjną ZUS, co ma miejsce m.in. po ustaniu zatrudnienia. Podstawowe informacje dotyczące wypełnienia tego druku zawarte są w stanowiącym integralną jego część pouczeniu.
Pracodawca wypełniając formularz ZUS Z-3 wpisuje tylko te składniki, od których zostały odprowadzone składki na ubezpieczenie chorobowe i które równocześnie są wliczane do podstawy wymiaru świadczenia. Składniki wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo za okres pobierania zasiłku należy wskazać tylko w sytuacji, gdy pracownik wystąpi o zasiłek za okres po ustaniu tytułu zatrudnienia.
Podstawa prawna:
§ 1 ust. 1 pkt 1, załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 65, poz. 742 ze zm.).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Czy kierowca autobusu, opłacający za siebie składki na FEP uzyska prawo do emerytury pomostowej?
Przedsiębiorca przez okres 10 lat pracował w ówczesnej Milicji Obywatelskiej. Obecnie prowadzi działalność gospodarczą w dziedzinie transportu osób - jest kierowcą autobusu. Odprowadzam składki na FEP. Czy w związku z tym, że odprowadza składki na FEP, będzie mógł skorzystać z emerytury pomostowej w wieku 60 lat, mając 25 lat pracy, w tym 10 lat w Milicji Obywatelskiej i 6 lat jako kierowca autobusu?
Więcej
Czy kierowca autobusu, opłacający za siebie składki na FEP uzyska prawo do emerytury pomostowej?
Przedsiębiorca przez okres 10 lat pracował w ówczesnej Milicji Obywatelskiej. Obecnie prowadzi działalność gospodarczą w dziedzinie transportu osób - jest kierowcą autobusu. Odprowadzam składki na FEP. Czy w związku z tym, że odprowadza składki na FEP, będzie mógł skorzystać z emerytury pomostowej w wieku 60 lat, mając 25 lat pracy, w tym 10 lat w Milicji Obywatelskiej i 6 lat jako kierowca autobusu?
księgowa z Radzynia Podlaskiego
Osoba prowadząca działalność gospodarczą wykonująca nawet pracę wymienioną w wykazach stanowiących załącznik do ustawy o emeryturach pomostowych, nie jest zobowiązana do opłaty składek na FEP, ponieważ osoba taka nie może nabyć również prawa do emerytury pomostowej.
Praca kierowcy autobusu jest wymieniona w wykazie prac o szczególnym charakterze przy ustawie pomostowej, jednak w tym przypadku, nie może ona zostać połączona z pracą w Milicji Obywatelskiej, która jest również pracą w szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Połączenie takie mogłoby nastąpić tylko wówczas, gdyby czytelnik wykonywał pracę kierowcy autobusu, ale w ramach zawartej umowy o pracę. Przy ustalaniu prawa do emerytury pomostowej okres służby pełnionej przez te osoby traktuje się na równi z okresami pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
W przypadku opisanym w pytaniu, czytelnik nie nabędzie prawa do emerytury pomostowej.
Prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:
• urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.,
• ma okres w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat,
• osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn,
• ma okres składkowy i nieskładkowy, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn,
• przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub pracę w szczególnym charakterze, w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
• po dniu 31 grudnia 2008r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych.
Składki na FEP opłaca się za pracownika, który spełnia łącznie następujące warunki:
• urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.,
• wykonuje prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, o których mowa w ustawie pomostowej.
Za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach w rozumieniu ustawy uważa się także ubezpieczonych z tytułu działalności twórczej lub artystycznej tancerzy zawodowych, wykonujących po dniu wejścia w życie ustawy prace związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizycznym.
Podstawa prawna:
art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz.1227 ze zm.),
art. 4 i art. 35 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656).
Renata Gawęcka
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Premie, nagrody, ekwiwalent za korzystanie z prywatnego samochodu – jak te składniki uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłków?
Mamy dwie wątpliwości dotyczące uwzględniania w podstawie wymiaru zasiłków wypłacanych naszym pracownikom składników wynagrodzenia.
Nasi pracownicy otrzymują premie i nagrody wypłacane raz lub dwa razy w roku za szczególne osiągnięcia w pracy. Czy powinny być one przyjmowane do obliczenia podstawy wymiaru zasiłków, jeżeli obowiązujące u pracodawcy przepisy płacowe nie określają ich pomniejszania za okresy nieobecności usprawiedliwionej z powodu pobierania zasiłków lub przebywania na urlopie wypoczynkowym?
Mamy także wątpliwość, czy miesięczny ekwiwalent za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych ponad limit 700 km, który stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i jest pomniejszany o 1/22 za każdy dzień nieobecności pracownika w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, powinien być przyjmowany do obliczenia podstawy wymiaru zasiłków?
Więcej
Premie, nagrody, ekwiwalent za korzystanie z prywatnego samochodu – jak te składniki uwzględnić w podstawie wymiaru zasiłków?
Mamy dwie wątpliwości dotyczące uwzględniania w podstawie wymiaru zasiłków wypłacanych naszym pracownikom składników wynagrodzenia.
Nasi pracownicy otrzymują premie i nagrody wypłacane raz lub dwa razy w roku za szczególne osiągnięcia w pracy. Czy powinny być one przyjmowane do obliczenia podstawy wymiaru zasiłków, jeżeli obowiązujące u pracodawcy przepisy płacowe nie określają ich pomniejszania za okresy nieobecności usprawiedliwionej z powodu pobierania zasiłków lub przebywania na urlopie wypoczynkowym?
Mamy także wątpliwość, czy miesięczny ekwiwalent za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych ponad limit 700 km, który stanowi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i jest pomniejszany o 1/22 za każdy dzień nieobecności pracownika w pracy z przyczyn usprawiedliwionych, powinien być przyjmowany do obliczenia podstawy wymiaru zasiłków?
księgowa z Wrocławia
Pytanie wymaga szerszego wyjaśnienia.
Składnikami przyjmowanymi do obliczenia podstawy wymiaru zasiłku są wszelkie składniki wynagrodzenia, których zasady przyznawania przewidują pomniejszanie wysokości za okres pobierania zasiłków.
Postanowienie o pomniejszaniu wysokości składnika wynagrodzenia oznacza bowiem, że pracownik nie zachowuje do niego prawa za okres pobierania zasiłku. Zasada ta dotyczy także składnika wynagrodzenia, który jest pracownikowi przyznawany w procencie płacy zasadniczej otrzymanej za czas faktycznie przepracowany w danym miesiącu. Do obliczenia podstawy wymiaru zasiłku nie przyjmuje się zatem składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo za okres pobierania zasiłku, jeżeli te składniki wynagrodzenia są mu wypłacane za okres pobierania zasiłku.
Zachowywanie prawa do składnika wynagrodzenia za okres pobierania zasiłku może wynikać jednoznacznie z obowiązujących u pracodawcy przepisów płacowych, regulaminów wynagradzania, układów zbiorowych pracy, regulaminów premiowania itp.
Jeżeli w przepisach płacowych nie ma odpowiednich postanowień o zachowywaniu prawa do składnika wynagrodzenia za okres pobierania zasiłku, należy uznać, że składnik wynagrodzenia nie jest pracownikowi wypłacany za okres pobierania zasiłku i w związku z tym powinien być przyjęty do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku.
Taka sytuacja ma miejsce w przypadku premii i nagród za szczególne osiągnięcia w pracy, których dotyczy wątpliwość przedstawiona w pytaniu. Przepisy płacowe, na podstawie których są one przyznawane pracownikom, nie określają ani zasad ich pomniejszania za okresy pobierania zasiłków, ani nie stanowią o zachowywaniu prawa do tych nagród i  premii za okresy nieobecności w pracy z powodu pobierania zasiłków.
Należy uznać, że premie i nagrody za szczególne osiągnięcia w pracy są składnikami wynagrodzenia, do których pracownicy nie zachowują prawa za okresy pobierania zasiłków i powinny być uwzględniane przy obliczaniu podstawy wymiaru zasiłków oraz wynagrodzenia za okres choroby.
Ponieważ przepisy płacowe nie określają okresu, za który premia lub nagroda jest przyznawana, uznaje się, że są one składnikami wynagrodzenia za miesiąc, w którym nastąpiła ich wypłata. Dodatkowo w związku z tym, że nie są określone zasady pomniejszania ich wysokości za okresy nieobecności w pracy pracowników z powodu pobierania zasiłków, przyjmuje się je w faktycznie wypłaconej wysokości, bez uzupełniania, nawet jeżeli inne składniki wynagrodzenia za miesiąc, którego dotyczą, wymagają uzupełnienia.
Inaczej jest z ekwiwalentem miesięcznym za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych. Ekwiwalent ten stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jest pomniejszany o 1/22 za każdy dzień nieobecności pracownika w pracy z przyczyn usprawiedliwionych w danym miesiącu. To oznacza, że także jest składnikiem, który powinien być przyjmowany do obliczenia podstawy wymiaru zasiłków. Jednak w związku z tym, że jego wysokość ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do okresu nieobecności w pracy z powodu pobierania zasiłków, należy go przyjmować po wcześniejszym uzupełnieniu.
Uzupełnienie miesięcznego wynagrodzenia zmiennego polega na podzieleniu wynagrodzenia które pracownik osiągnął w danym miesiącu przez liczbę dni roboczych, w  których wynagrodzenie zostało przez niego osiągnięte oraz pomnożeniu przez liczbę dni, które pracownik był zobowiązany przepracować w tym miesiącu.
Podstawa prawna:
art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz.98 ze zm.),
art. 4, art. 36 – 38, art. 41, 42 i art. 47 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.).
Agnieszka Ślązak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Jak poprawnie odwołać się od decyzji o odebraniu uprawnień do renty?
Kilka dni temu nasz pracownik otrzymał decyzję z ZUS o odebraniu mu uprawnień do renty. Jak powinien skutecznie odwołać się od tej decyzji? Czy jest wzór odwołania z którego mógłby skorzystać?
Więcej
Jak poprawnie odwołać się od decyzji o odebraniu uprawnień do renty?
Kilka dni temu nasz pracownik otrzymał decyzję z ZUS o odebraniu mu uprawnień do renty. Jak powinien skutecznie odwołać się od tej decyzji? Czy jest wzór odwołania z którego mógłby skorzystać?
księgowa ze Słupska
Odwołanie od decyzji ZUS składa się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania Sądu Okręgowego Wydziału Ubezpieczeń Społecznych za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń. Termin na złożenie odwołania wynosi 1 miesiąc od dnia doręczenia decyzji.
Zachowanie terminu ma znaczenie, bowiem odwołanie wniesione po upływie terminu zostanie odrzucone przez sąd. Odwołanie należy złożyć w 2 egzemplarzach. Nie ma ogólnego wzoru odwołania, bowiem każda decyzja dotyczy indywidualnej sprawy, innego stanu faktycznego i innych przesłanek leżących u podstaw danego rozstrzygnięcia.
Należy również zapoznać się z treścią pouczenia zawartego in fine decyzji, tam będzie wskazany termin i właściwy do rozpoznania odwołania sąd.
Sąd Okręgowy w ………………
Wydział Ubezpieczeń Społecznych
za pośrednictwem
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Oddział w ………………………….
Ubezpieczony: …………………………………………. Zam. ………………………………………. Organ rentowy: Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ……….
Odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ………, znak:……………
Niniejszym składam odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ……………, znak …………………, doręczonej mi dnia ………. Powyższą decyzję zaskarżam w całości i wnoszę o:
1) Zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mi prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia ……….
2) Zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżonego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
3) Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego/ych lekarza/y sądowego/ych z zakresu …. (np. neurolog, ortopeda, psychiatra itd.), na okoliczność niezdolności ubezpieczonego do pracy.
Komentarz: Konieczne jest powołanie biegłych lekarzy sądowych, bowiem Sąd co do zasady nie dysponuje wiedzą mogącą pomóc mu ocenić stan zdrowia ubezpieczonego. Z tego względu posiłkuje się on przy wyrokowaniu tym, co ustalą lekarze biegli sądowi. Należy powołać wyłącznie tylko tych specjalistów, którzy są w stanie wypowiedzieć się co do stanu zdrowia ubezpieczonego, bowiem jeśli ktoś złamał nogę to nie będzie go przecież badał okulista. Może to być kilku lekarzy.
4) Dopuszczenie dowodu z dokumentów załączonych od odwołania, na okoliczności wskazane w jego uzasadnieniu.
Komentarz: Mimo iż zapewne Zakład Ubezpieczeń Społecznych posiada cały plik dokumentów, nie będzie błędem złożenie ich również do sądu, niezależnie od tego, co ZUS przekaże razem z aktami rentowymi. Dlatego najlepiej będzie złożyć wszystko co się posiada na temat swojej choroby i leczenia, wszelkie wyniki badań, zaświadczenia od lekarzy prowadzących, historię choroby, karty pobytu szpitalnego itp.
5) Przeprowadzenie rozprawy również pod nieobecność ubezpieczonego.
Komentarz: Aby wobec nieobecności ubezpieczonego na pierwszej rozprawie, Sąd nie zawiesił postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucam:
Naruszenie art. ……… ustawy …………… poprzez …………….
Naruszenie art. ……… ustawy …………… poprzez …………….
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mi prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy / całkowitej niezdolności do pracy. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy podał iż, ………………….
Nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu rentowego, z poniżej wskazanych względów:
Komentarz: Należy w tym miejscu opisać artykuły, które w ocenie skarżącego zostały naruszone, wskazać dowody, np. historię choroby czy leczenia, wyniki badań itp., które przeczą twierdzeniem organu rentowego. Można opisać stan swojego zdrowia, dolegliwości, urazy, czyli wskazać to wszystko, co w ocenie ubezpieczonego wskazuje, że ZUS wydając decyzję odmowną pomylił się.
……………………………………………
podpis
Załączniki:
Podstawa prawna:
art. 459-476, art. 477(8)-477 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. 1964, nr 43, poz. 296 ze zm.).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Czy praca ślusarza - hydraulika jest pracą w szczególnych warunkach?
Czy ślusarz-hydraulik zatrudniony w oczyszczalni ścieków zakładów drobiarskich na przełomie lat 1985-1993, wykonujący wszystkie prace w zakresie oczyszczalni ścieków nie zmechanizowanej i nie zautomatyzowanej może skorzystać z przywileju zakwalifikowania tej pracy do pracy w szczególnych warunkach?
Więcej
Czy praca ślusarza - hydraulika jest pracą w szczególnych warunkach?
Czy ślusarz-hydraulik zatrudniony w oczyszczalni ścieków zakładów drobiarskich na przełomie lat 1985-1993, wykonujący wszystkie prace w zakresie oczyszczalni ścieków nie zmechanizowanej i nie zautomatyzowanej może skorzystać z przywileju zakwalifikowania tej pracy do pracy w szczególnych warunkach?
księgowa z Ciechanowca
Jak wynika z załącznika 1 do ustawy o emeryturach pomostowych - Wykaz prac w szczególnych warunkach, pkt 38, pracami w szczególnych warunkach są prace przy wywozie nieczystości stałych i płynnych oraz prace na wysypiskach i wylewiskach nieczystości związane z bardzo ciężkim wysiłkiem fizyczny. Zatem o tym, czy praca ślusarza - hydraulika pracującego na oczyszczalni ścieków będzie pracą w szczególnych warunkach, decydować będzie charakter wykonywanych obowiązków. Jeśli jest on zgodny z powyżej wskazanym, należy uznać, iż pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach.
Dla ustalenia, czy pracownik nabędzie prawo do emerytury pomostowej niezbędne jest ustalenie, czy wykonywane przez niego prace przed 31 grudnia 2008 r. zawarte zostały w wykazie prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz czy prace wykonywane po 31 grudnia 2008 r. mieszczą się w wykazie prac w szczególnych warunkach lub prac o szczególnym charakterze w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych.
Jak wynika z załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, będącym aktem wykonawczym do uchylonej 31 grudnia 1998 r. ustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników, pracą w szczególnych warunkach są prace wykonywane bezpośrednio przy utylizacji surowców zwierzęcych. Prace te zostały ujęte w Wykazie A Dział X pkt 9.
Z kolei zgodnie z zarządzeniem nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 31 marca 1988 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.Urz. MRLiGŻ nr 2 poz. 4), wydanym na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., wśród prac wskazanych w załączniku nr 1, ujęte zostały prace w przemyśle drobiarskim, m.in. prace wykonywane bezpośrednio przy utylizacji surowców zwierzęcych: robotnik magazynu surowca przeznaczonego do utylizacji, utylizatorowy oraz pakowacz produktu końcowego utylizacji (Załącznik 1, Wykaz A, Dział X, poz. 9).
Podstawa prawna:
art. 3, załącznik nr 1 do ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. 2008, nr 237, poz. 1656),
rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983, nr 8, poz. 43 ze zm.),
zarządzenie nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 31 marca 1988 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy nadzorowanych przez Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.Urz. MRLiGŻ nr 2 poz. 4).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Wynagrodzenie zastępcze dla obcego pracownika zatrudnionego za granicą
Do naszej firmy zwrócił się z prośbą o wystawienie zaświadczenia Rp-7 mężczyzna, który pracował w b. NRD w latach 1976-1980. Nie był on nigdy naszym pracownikiem. Przedstawił zaświadczenie o pracy w b. NRD, pokrewnej firmy. Czy mam obowiązek wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu dla osoby, która nie była naszym pracownikiem, podając zarobki mojego pracownika? Odmówiłam, ale mam wątpliwość, czy postąpiłam prawidłowo.
Więcej
Wynagrodzenie zastępcze dla obcego pracownika zatrudnionego za granicą
Do naszej firmy zwrócił się z prośbą o wystawienie zaświadczenia Rp-7 mężczyzna, który pracował w b. NRD w latach 1976-1980. Nie był on nigdy naszym pracownikiem. Przedstawił zaświadczenie o pracy w b. NRD, pokrewnej firmy. Czy mam obowiązek wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu dla osoby, która nie była naszym pracownikiem, podając zarobki mojego pracownika? Odmówiłam, ale mam wątpliwość, czy postąpiłam prawidłowo.
księgowa z Zabrza
W tej sytuacji nie można odmówić wystawienia zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na formularzu ZUS Rp-7.
Jeżeli w okresie, z którego wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy wymiaru, pracownik był zatrudniony za granicą, a okres tego zatrudnienia przypada przed 1 stycznia 1991 r., do ustalenia podstawy wymiaru przyjmuje się kwoty wynagrodzenia przysługującego w tym okresie innemu pracownikowi zatrudnionemu w Polsce, w tym samym lub podobnym charakterze, w jakim pracownik był zatrudniony przed wyjazdem za granicę. Potocznie używa się określenia tzw. wynagrodzenia zastępczego.
Natomiast w przypadku ubezpieczonego, który był zatrudniony w Niemczech przed 1 października 1991 r., a który przed podjęciem pracy w Niemczech nie pracował w Polsce, a także ubezpieczonego, który pracował w  Polsce przez jakikolwiek okres, wynagrodzenie zastępcze ustalane jest według wynagrodzenia osiąganego w kraju przez pracownika zatrudnionego w tym samym lub podobnym charakterze, w jakim ubezpieczony był ostatnio zatrudniony na terenie Niemiec.
(I)Jaką podstawę należy przyjąć do ustalenia wynagrodzenia zastępczego pracownika zatrudnionego w Niemczech?
W przypadku osób, które były zatrudnione na terenie Niemiec, wynagrodzenie zastępcze ustala się na podstawie:
• wynagrodzenia uzyskiwanego przez osobę zatrudnioną w Polsce na takim samym lub podobnym stanowisku jakie ubezpieczony zajmował przed wyjazdem do pracy za granicą albo
• wynagrodzenia uzyskiwane przez osobę zatrudnioną w Polsce na takim samym lub podobnym stanowisku, jakie ubezpieczony ostatnio zajmował w czasie zatrudnienia w Niemczech.
(I)Jakie dokumenty potwierdzają wysokość wynagrodzenia zastępczego?
Dokumentację potwierdzającą wysokość wynagrodzenia zastępczego ubezpieczony może uzyskać we własnym zakresie:
• zwracając się do zakładu pracy, w którym był ostatnio zatrudniony przed wyjazdem z Polski do pracy w Niemczech lub jeżeli zakład ten nie istnieje do innego zakładu pracy z tej samej branży lub resortu (o podobnym lub zbliżonym profilu produkcji, w którym pracownicy są zatrudnieni na takich samych lub podobnych stanowiskach jakie ubezpieczony zajmował w macierzystym zakładzie pracy) albo
• zwracając się do zakładu pracy będącego polskim odpowiednikiem zakładu pracy zatrudniającego go na terenie Niemiec.
W sytuacji gdy ubezpieczony nie przedłożył zaświadczenia potwierdzającego wysokość wynagrodzenia zastępczego, może być ono ustalone przez Departament Świadczeń Emerytalno-Rentowych Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
(I)Wypełniając zaświadczenie trzeba pamiętać o ochronie danych osobowych
W przedstawionej w pytaniu sytuacji o wypełnienie zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na formularzy ZUS Rp-7 może do tego pracodawcy zwrócić się Departament Centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wypełniając zaświadczenie, trzeba pamiętać o przepisach ustawy o ochronie danych osobowych. Oznacza to, że wypełnić je trzeba w taki sposób, aby nie pokazać danych osobowych osoby, której wynagrodzenie będzie uwzględnione w zaświadczeniu. Wypełnić więc trzeba zaświadczenie od pkt 3 i dopiero w Uwagach (pkt 6) wskazać, że są to zarobki „zastępcze” i stanowisko pracownika, którego zarobki są podawane.
Podstawa prawna:
art. 15 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.),
§ 10 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent ( Dz.U. z 1989 r. nr 11, poz. 63 ze zm.).
Ewa Skarżyńska
specjalista w zakresie emerytur i rent
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Dwa zwolnienia lekarskie pracownika – ile druków ZUS Z-3 ma wystawić pracodawca?
Od początku tego roku płatnikiem zasiłków dla pracowników naszej firmy jest ZUS. Pracownik był niezdolny do pracy w dniach 22–25 lutego 2011 r. Wystawiliśmy druk ZUS-Z3, Następne zwolnienie lekarskie pracownika zostało wystawione od 31 marca do 5 kwietnia. Czy do wypłaty kolejnego zasiłku wystarczy samo zwolnienie przekazane do ZUS, czy też powinniśmy dołączyć również po raz kolejny druk ZUS Z-3?
Więcej
Dwa zwolnienia lekarskie pracownika – ile druków ZUS Z-3 ma wystawić pracodawca?
Od początku tego roku płatnikiem zasiłków dla pracowników naszej firmy jest ZUS. Pracownik był niezdolny do pracy w dniach 22–25 lutego 2011 r. Wystawiliśmy druk ZUS-Z3, Następne zwolnienie lekarskie pracownika zostało wystawione od 31 marca do 5 kwietnia. Czy do wypłaty kolejnego zasiłku wystarczy samo zwolnienie przekazane do ZUS, czy też powinniśmy dołączyć również po raz kolejny druk ZUS Z-3?
specjalista ds. płac z Puław
W przypadku, w którym podstawa wymiaru zasiłku nie uległa zmianie, ponowne przekazywanie do ZUS druku ZUS Z3 wydaje się zbędne.
Podstawy wymiaru zasiłku nie ustala się na nowo, jeżeli pomiędzy okresami pobierania zasiłków zarówno tego samego rodzaju, jak i innego rodzaju nie było przerwy albo przerwa była krótsza niż 3 miesiące kalendarzowe.
Podstawa prawna:
art. 43 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.),
§ 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 65, poz.742 ze zm.).
Krystyna Tymorek
radca prawny
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Opieka nad zdrowym 1.5 rocznym dzieckiem w przypadku choroby jego niani
Czy pracownicy przysługuje zasiłek opiekuńczy na zdrowe półtoraroczne dziecko w przypadku choroby babci (niebędącej członkiem gospodarstwa domowego), która sprawuje opiekę nad nim w czasie, gdy oboje rodzice pracują w pełnym wymiarze godzin? Jeżeli tak, to jakie dokumenty są potrzebne? Jeżeli nie, to czy jest jakaś inna forma usprawiedliwiająca dłuższą nieobecność jednego z rodziców w pracy?
Więcej
Opieka nad zdrowym 1.5 rocznym dzieckiem w przypadku choroby jego niani
Czy pracownicy przysługuje zasiłek opiekuńczy na zdrowe półtoraroczne dziecko w przypadku choroby babci (niebędącej członkiem gospodarstwa domowego), która sprawuje opiekę nad nim w czasie, gdy oboje rodzice pracują w pełnym wymiarze godzin? Jeżeli tak, to jakie dokumenty są potrzebne? Jeżeli nie, to czy jest jakaś inna forma usprawiedliwiająca dłuższą nieobecność jednego z rodziców w pracy?
specjalista ds.kadr i płac z Wolsztyna
Z tytułu opieki nad zdrowym dzieckiem, którego opiekunka zachorowała, nie może być wypłacony zasiłek opiekuńczy. Nie ma znaczenia, kim jest opiekunka dziecka.
W takim przypadku rodzice chcący zapewnić dziecku opiekę mogą rozważyć skorzystanie z urlopu wypoczynkowego, a w przypadku gdyby choroba opiekunki miała się przeciągnąć, muszą pomyśleć o zapewnieniu dziecku innej opiekunki lub alternatywnej formy opieki nad dzieckiem (żłobek, przedszkole).
(I)Prawo do zasiłku opiekuńczego na chorą babcię
Jeżeli babcia dziecka jest jednocześnie matką jednego z rodziców dziecka, a teściową drugiego, to możliwe jest uzyskanie na nią zasiłku opiekuńczego w przypadku jej choroby – do 14 dni w roku kalendarzowym. O świadczenie to może wystąpić syn lub córka albo zięć lub synowa osoby, nad którą sprawowana ma być opieka.
Warunek stałego pozostawania we wspólnym gospodarstwie domowym z matką lub teściową nie jest wymagany. Konieczne jest natomiast pozostawanie z tą osobą we wspólnym gospodarstwie domowym w okresie sprawowania opieki.
(I) Dokumenty warunkujące wypłatę zasiłku opiekuńczego
Warunkiem uzyskania zasiłku opiekuńczego jest:
• przedstawienie płatnikowi zasiłków zwolnienia lekarskiego, wystawionego na formularzu ZUS ZLA, z zaznaczeniem osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, oraz
• wypełnienie druku wniosku o zasiłek opiekuńczy (ZUS Z-15).
Podstawa prawna:
art. 32 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.).
Krystyna Tymorek
radca prawny
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Dodatek motywacyjny dla pracowników oświaty
Nauczycielce naszej szkoły przyznano dodatek motywacyjny na okres pierwszego semestru od 1 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. Dodatek ten jest składnikiem wynagrodzenia, do którego pracownica nie zachowuje prawa za okres pobierania wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłków. Aktualnie w okresie od 28 stycznia do 20 maja pracownica jest niezdolna do pracy z powodu choroby. W związku z niezdolnością do pracy pracownicy nie przyznano dodatku motywacyjnego na drugi semestr. Czy w związku z tym powinniśmy ten dodatek wyłączyć ze świadczeń chorobowych?
Więcej
Dodatek motywacyjny dla pracowników oświaty
Nauczycielce naszej szkoły przyznano dodatek motywacyjny na okres pierwszego semestru od 1 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. Dodatek ten jest składnikiem wynagrodzenia, do którego pracownica nie zachowuje prawa za okres pobierania wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłków. Aktualnie w okresie od 28 stycznia do 20 maja pracownica jest niezdolna do pracy z powodu choroby. W związku z niezdolnością do pracy pracownicy nie przyznano dodatku motywacyjnego na drugi semestr. Czy w związku z tym powinniśmy ten dodatek wyłączyć ze świadczeń chorobowych?
specjalista ds. płac z Jędrzejowa
Podstawę wymiaru wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie pracownicy za okres od stycznia do grudnia 2010 r. Dodatek motywacyjny wypłacony pracownicy za okres od września do grudnia 2010 r. uwzględnia się w podstawie wymiaru wynagrodzenia chorobowego przysługującego pracownicy za okres od 28 do 31 stycznia 2011 r. Z podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego oraz zasiłku chorobowego przysługujących pracownicy za dalszy okres należy natomiast dodatek motywacyjny wyłączyć, ponieważ świadczenia te przysługują za okres po upływie terminu do którego dodatek był pracownicy przyznany.
Przypominamy, że przy obliczaniu podstawy wymiaru świadczeń w razie choroby i macierzyństwa oraz wynagrodzenia za czas choroby uwzględnia się wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy albo za pełne kalendarzowe miesiące zatrudnienia, jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem tego okresu. Składniki wynagrodzenia przysługujące pracownikowi tylko do określonego terminu uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku, jeżeli okres niezdolności do pracy przypada przed tym terminem. Za okres niezdolności przypadający po dacie, do której składnik wynagrodzenia został pracownikowi przyznany, składnika tego nie uwzględnia się w podstawie wymiaru.
Podstawa prawna:
art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U.z 1998 r. nr 21, poz.94 ze zm.),
art. 36 i art. 41 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz.512 ze zm.).
Agnieszka Ślązak
specjalista w zakresie świadczeń krótkoterminowych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Czy umowę zlecenia można wliczyć do stażu emerytalnego?
Czy okres pracy objęty umową zlecenia, od której naliczane są i odprowadzane do ZUS składki emerytalno-rentowe wlicza się do okresów zatrudnienia przy ustalaniu prawa do emerytury i w jakim wymiarze? Czy warunkiem zaliczenia okresu pracy wynikającego z w/w umowy jest podstawa, od której nalicza się składki - co najmniej minimalne wynagrodzenie?
Więcej
Czy umowę zlecenia można wliczyć do stażu emerytalnego?
Czy okres pracy objęty umową zlecenia, od której naliczane są i odprowadzane do ZUS składki emerytalno-rentowe wlicza się do okresów zatrudnienia przy ustalaniu prawa do emerytury i w jakim wymiarze? Czy warunkiem zaliczenia okresu pracy wynikającego z w/w umowy jest podstawa, od której nalicza się składki - co najmniej minimalne wynagrodzenie?
księgowa z Czaplinka
Umowa zlecenia, od której są odprowadzane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, będzie wliczana do okresu ubezpieczenia, od którego zależą uprawnienia emerytalne. Podstawę wymiaru emerytury co do zasady stanowi przeciętna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe lub na ubezpieczenie społeczne na podstawie przepisów prawa polskiego w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z ostatnich 20 lat kalendarzowych poprzedzających bezpośrednio rok, w którym zgłoszono wniosek o emeryturę. Zatem podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe decydować będzie o wysokości podstawy wymiaru emerytury.
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym podlegają w okresie od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Zatem okres wykonywania umowy zlecenia, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, jest okresem składkowym.
Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, przy ustalaniu prawa do emerytury i obliczaniu jej wielkości uwzględnia się okresy składkowe i okresy nieskładkowe, szczegółowo wskazane w ustawie. Okresami składkowymi są m.in. okresy ubezpieczenia. Zatem umowa zlecenia, pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, będzie zaliczała się do okresu ubezpieczenia, od którego zależą uprawnienia emerytalne.
Podstawa prawna:
art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 15 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2009, nr 153, poz. 1227 ze zm.),
art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 13 pkt 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. 2009, nr 205, poz. 1585 ze zm.).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Czy dodatek stażowy należy wliczyć do podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego?
Pracownik, który jest zatrudniony w naszym urzędzie gminy chorował przez 182 dni. Obecnie ZUS przyznał mu świadczenie rehabilitacyjne. Czy dodatek stażowy powinniśmy wliczyć do podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego, czy należy wypłacać go w pełnej wysokości w trakcie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego? W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego dodatek stażowy nie był wliczony.
Więcej
Czy dodatek stażowy należy wliczyć do podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego?
Pracownik, który jest zatrudniony w naszym urzędzie gminy chorował przez 182 dni. Obecnie ZUS przyznał mu świadczenie rehabilitacyjne. Czy dodatek stażowy powinniśmy wliczyć do podstawy wymiaru świadczenia rehabilitacyjnego, czy należy wypłacać go w pełnej wysokości w trakcie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego? W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego dodatek stażowy nie był wliczony.
księgowa z Płońska
Zgodnie z przepisami dotyczącymi wynagradzania pracowników samorządowych, pracodawca ma obowiązek wypłacać dodatek stażowy również w okresie niezdolności pracownika do pracy wskutek choroby. Pracownik zachowuje więc prawo do tego składnika również za czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy. Zatem pracodawca musi – obok świadczenia rehabilitacyjnego wypłacanego przez ZUS – wypłacić pracownikowi dodatek stażowy w pełnej wysokości.
Zasady wynagradzania pracowników samorządowych, zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich, w tym przyznawania dodatków za wieloletnią pracę, zostały uregulowane w rozporządzeniu w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Dodatek za wieloletnią pracę (tzw. dodatek stażowy) przysługuje pracownikowi za dni, za które otrzymuje wynagrodzenie, oraz za dni nieobecności w pracy z powodu niezdolności do pracy, z powodu choroby albo opieki nad dzieckiem lub chorym członkiem rodziny, za które pracownik otrzymuje zasiłek z ubezpieczenia społecznego. Oznacza to, że pracownikowi przysługuje dodatek stażowy w pełnej wysokości za okres pobierania: wynagrodzenia chorobowego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego oraz zasiłku opiekuńczego.
Jak wynika z przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, co do zasady podstawę wymiaru zasiłku chorobowego (zasady obowiązujące przy ustalaniu podstawy zasiłku chorobowego stosuje się odpowiednio przy ustalaniu podstawy świadczenia rehabilitacyjnego) przysługującego ubezpieczonemu będącemu pracownikiem stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone mu za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy. Wynagrodzenie to przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe, po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe. Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia uzyskanego u płatnika składek w okresie nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego, w trakcie którego powstała niezdolność do pracy.
Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego (świadczenia rehabilitacyjnego), nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, które zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy przepisami płacowymi albo umowami o pracę (u pracodawców nie mających obowiązku tworzenia regulaminów wynagradzania) przysługują za okres pobierania zasiłku.
Warto też wspomnieć o regulacjach związanych z ustaleniem składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne od dodatku stażowego. Jak wynika z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie stanowią składniki wynagrodzenia, do których pracownik ma prawo w okresie pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, zasiłku chorobowego, macierzyńskiego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego, w myśl postanowień układów zbiorowych pracy lub przepisów o wynagradzaniu, jeżeli są one wypłacane za okres pobierania tego wynagrodzenia lub zasiłku.
Jeśli przez cały miesiąc pracownik pobierał świadczenie rehabilitacyjne i otrzymał również dodatek stażowy, to ten dodatek nie jest oskładkowany. W sytuacji zaś, gdy przez część miesiąca pracownik świadczył pracę i przez część miesiąca był niezdolny do pracy, dodatek jest zwolniony ze składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, ale tylko w tej części, która przypadała na czas niezdolności do pracy. Część przysługująca za dni pracy wchodzi do podstawy wymiaru składek.
Podstawa prawna:
§ 7 ust. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych (Dz. U. nr 50, poz. 398 ze zm.),
§ art. 41 ust. 1, art. 47 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., nr 77, poz. 512),
§ 2 ust.1 pkt 24 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz. U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Ekwiwalent za korzystanie z prywatnego samochodu a podstawa wymiaru zasiłków
Czy ekwiwalent za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych ponad limit 700 km ulega zmniejszeniu za każdy dzień nieobecności pracownika i w związku z tym trzeba go przyjmować w podstawie wymiaru zasiłków po uprzednim uzupełnieniu?
Więcej
Ekwiwalent za korzystanie z prywatnego samochodu a podstawa wymiaru zasiłków
Czy ekwiwalent za korzystanie z samochodu prywatnego do celów służbowych ponad limit 700 km ulega zmniejszeniu za każdy dzień nieobecności pracownika i w związku z tym trzeba go przyjmować w podstawie wymiaru zasiłków po uprzednim uzupełnieniu?
specjalista ds. kadr i płac z Kutna
Tak. Ekwiwalent ten, stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, jest pomniejszany o 1/22 za każdy dzień nieobecności pracownika w pracy z przyczyn usprawiedliwionych w danym miesiącu. To oznacza, że także jest składnikiem, który powinien być przyjmowany do obliczenia podstawy wymiaru zasiłków. Jednak w związku z tym, że jego wysokość ulega zmniejszeniu proporcjonalnie do okresu nieobecności w pracy z powodu pobierania zasiłków, należy go przyjmować po wcześniejszym uzupełnieniu.
Uzupełnienie miesięcznego wynagrodzenia zmiennego polega na podzieleniu wynagrodzenia, które pracownik osiągnął w danym miesiącu, przez liczbę dni roboczych, w których wynagrodzenie zostało przez niego osiągnięte oraz pomnożeniu przez liczbę dni, które pracownik był zobowiązany przepracować w tym miesiącu.
Podstawa prawna:
art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz.94 ze zm.),
art. 4, art. 36–38, art. 41, 42 i art. 47 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.).
Agnieszka Ślązak
specjalista w zakresie świadczeń krótkoterminowych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
ᦌI碔IŘ捔OĊAAĊAĊ
Czy za kierowcę szkolnego autobusu należy odprowadzać składki na FEP?
Czy w przypadku kierowcy autobusu szkolnego przewożącego powyżej 9 osób należy odprowadzić składki na fundusz emerytur pomostowych (1,5%)?
Więcej
Czy za kierowcę szkolnego autobusu należy odprowadzać składki na FEP?
Czy w przypadku kierowcy autobusu szkolnego przewożącego powyżej 9 osób należy odprowadzić składki na fundusz emerytur pomostowych (1,5%)?
księgowa z Sanoka
Tak należy odprowadzać składki na FEP, jeżeli kierowca autobusu szkolnego zatrudniony jest na podstawie umowy o pracę, a praca ta obejmuje przede wszystkim przewóz powyżej 9 osób (dzieci do i ze szkoły). Należy wówczas przyjąć, że wykonuje on pracę o szczególnym charakterze wymienioną w poz. 8 zał. 2 do ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656 ze zm.).
Zgodnie z definicją pracownika (art. 2 pkt. 3 ustawy) jest nim również osoba wykonująca czynności kierowcy w ramach umowy agencyjnej, zlecenia lub o dzieło, ale wyłącznie wówczas, gdy jest ona świadczona na rzecz pracodawcy lub na podstawie umowy z nim. Natomiast w przypadku kierowcy autobusu szkolnego przewożącego do 9 osób łącznie z kierowcą nie należy opłacać składek na Fundusz Emerytur Pomostowych.
Użycie w pkt 8 zał. nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, pojęcia transportu publicznego oznacza, że punkt ten dotyczy prac wykonywanych na drogach publicznych objętych zakresem ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 ze zm.). Tak więc wykonywanie przewozu osób autobusem (powyżej 9 osób łącznie z kierowcą), które nie jest przewozem prywatnym lub wewnątrzzakładowym powinno być uznawane za transport publiczny. Nie ma również w przypadku transportu publicznego znaczenia, czy transport ten jest organizowany w ramach samorządowych, czy też jest to transport zakładowy.
Pracownicy zatrudnieni na stanowisku kierowcy autobusu spełniają kryteria kwalifikujące wykonywane przez nich prace do pracy o szczególnym charakterze, tylko w przypadku, jeśli prace te należą do ich podstawowych obowiązków pracowniczych. Doraźny przewóz autobusem zorganizowanych grup osób nie stanowi podstawy do uznania takiego przewozu jako pracy, o której mowa w pkt 8 zał. 2 do ustawy o emeryturach pomostowych.
Prace kierowcy autobusu związane z przewozem dzieci szkolnych wg określonego harmonogramu spełniają kryteria zaliczenia ich do prac o szczególnym charakterze określonych w pkt 8 zał. nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych (jako dotyczące kierowcy autobusu w transporcie publicznym). Spełnione są bowiem w tym przypadku warunki zawarte w definicji pracy o szczególnym charakterze, zgodnie z którą jest to praca wymagająca szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwości należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób (w tym przypadku dzieci szkolnych), zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się.
Podstawa prawna:
ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. nr 237, poz. 1656).
Barbara Zabieglińska
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Wypadek komunikacyjny w drodze do pracy
Pracownik naszego zakładu pracy uległ wypadkowi komunikacyjnemu w drodze do pracy. Za kilka tygodni kończy mu się 182 dniowy okres zasiłkowy i zamierzamy wystąpić do ZUS z wnioskiem o świadczenie rehabilitacyjne. Czy wysokość tego świadczenia jest 100%, tak jak w przypadku świadczenia rehabilitacyjnego osoby, która miała wypadek przy pracy?
Więcej
Wypadek komunikacyjny w drodze do pracy
Pracownik naszego zakładu pracy uległ wypadkowi komunikacyjnemu w drodze do pracy. Za kilka tygodni kończy mu się 182 dniowy okres zasiłkowy i zamierzamy wystąpić do ZUS z wnioskiem o świadczenie rehabilitacyjne. Czy wysokość tego świadczenia jest 100%, tak jak w przypadku świadczenia rehabilitacyjnego osoby, która miała wypadek przy pracy?
kierownik kadr z Brzegu
Niezdolność do pracy będąca skutkiem wypadku w drodze do pracy lub z pracy uprawnia do wynagrodzenia za czas choroby i zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru, natomiast świadczenie rehabilitacyjne nie będzie wypłacane w tej wysokości.
Do osób, które uległy wypadkom w drodze do lub z pracy, nie mają zastosowania szczególne uregulowania zawarte w przepisach ustawy wypadkowej. Tymczasem 100% - ą wysokość świadczeń chorobowych, tj. i zasiłków, i świadczenia rehabilitacyjnego przewidują przepisy tej właśnie ustawy.
Natomiast w przypadku świadczeń chorobowych dla poszkodowanych w wypadkach w drodze do pracy lub z pracy zastosowanie mają przepisy ustawy chorobowej .Jej przepisy również przewidują, że wynagrodzenie chorobowe i zasiłek chorobowy dla osoby, która uległa wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy wynosi 100% podstawy wymiaru tych świadczeń. Natomiast w przypadku świadczenia rehabilitacyjnego, nie przewiduje się innej, niż dla ogółu ubezpieczonych, wysokości.
Świadczenie rehabilitacyjne wypłacane pracownikowi, który uległ wypadkowi w drodze do pracy lub z pracy wynosi 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych 3 miesięcy, 75% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za pozostały okres zasiłku, ewentualnie 100% podstawy wymiaru, gdy niezdolność do pracy przypada na okres ciąży.
Na marginesie należy dodać, że ustawa wypadkowa nie przewiduje możliwości przyznawania świadczeń rentowych z tytułu wypadków w drodze do pracy lub z pracy. Regulacje dotyczące tej materii zawiera ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.), której przepisy przewidują prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do lub z pracy bez konieczności spełnienia warunku stażu pracy, wymaganego przy ustalaniu uprawnień do zwykłej (powszechnej) renty z tytułu niezdolności do pracy.
Podstawa prawna:
ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r., nr 167, poz. 1322),
ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., nr 77, poz. 512 ze zm.).
Magdalena Jędrzejewska
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Nowe druki zwolnień lekarskich
Czy to prawda, że w styczniu wchodzą w życie nowe wzory druków ZUS ZLA i ZUS ZLA(K)?

Jeśli tak, to czy stare formularze przestaną obowiązywać, czy ważne będą i stare i nowe?
Więcej
Nowe druki zwolnień lekarskich
Czy to prawda, że w styczniu wchodzą w życie nowe wzory druków ZUS ZLA i ZUS ZLA(K)?

Jeśli tak, to czy stare formularze przestaną obowiązywać, czy ważne będą i stare i nowe?
księgowa z Płońska
Od 12 stycznia 2011 r. zaczną obowiązywać nowe druki ZUS ZLA i ZUS ZLA (K). Stare druki będą ważne do wyczerpania zapasów, zatem pracodawcy muszą przyjmować zarówno stare jak i nowe druki.
Podstawowym celem zmiany było uproszczenie ZUS ZLA
Usunięte zostały pola
• 10 – niezdolność do pracy,
• 17 – imię pierwsze lekarza,
• 18 – nazwisko lekarza,
• 21 – NIP ZOZ,
• 23 – nazwa skrócona/nazwisko i imię płatnika (lekarz wpisze jedynie NIP płatnika).
Oprócz tego wprowadzono jeszcze dwie zmiany, a mianowicie:
• katalog kodów ubezpieczenia uzupełniono o możliwość wpisywania informacji o podleganiu ubezpieczeniu w innym państwie oraz
• dodano pouczenie, że dane adresowe osoby ubezpieczonej wpisywane w zaświadczeniu ZUS ZLA powinny odnosić się do miejsca jej pobytu w okresie trwania czasowej niezdolności do pracy.
Odpowiednie zmiany wprowadzono również w druku ZUS ZLA (K).
Otóż od 12 stycznia 2011 r. nie zawiera on nazwy skróconej /nazwiska i imienia płatnika składek oraz wskazań lekarskich.
Druki ZUS ZLA i ZUS ZLA (K) będą mogły być wystawiane na dotychczasowych formularzach aż do wyczerpania zapasów. Umożliwi to wykorzystanie wydrukowanych już formularzy będących w dyspozycji lekarzy. Pracodawca zatem po 12 stycznia br. musi przyjmować zarówno stare jak i nowe druki.
Podstawa prawna:
rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 1 października 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad i trybu wystawiania zaświadczeń lekarskich, wzoru zaświadczenia lekarskiego i zaświadczenia lekarskiego wydanego w wyniku kontroli lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. nr 189, poz.1270).
Justyna Jabłońska
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Czy okresy pobierania renty przez inwalidę wojskowego bez związku ze służbą można uwzględnić w kapitale początkowym?
Wydział Kapitału Początkowego oraz Emerytur i Rent z Systemu Zreformowanego przyjął do podstaw wymiaru kapitału początkowego błędne kwoty wynagrodzenia wykazane przez Wydział Ubezpieczeń i Składek. Niestety po obliczeniu na tej podstawie kapitału początkowego wydał nową decyzję o ustaleniu tego kapitału, pomijając okresy składkowe za lata, w których przyjęto błędne kwoty. W ten sposób ustalono nowy kapitał początkowy niekorzystny dla danej osoby.

Co można w tej sytuacji zrobić?
Więcej
Czy okresy pobierania renty przez inwalidę wojskowego bez związku ze służbą można uwzględnić w kapitale początkowym?
Wydział Kapitału Początkowego oraz Emerytur i Rent z Systemu Zreformowanego przyjął do podstaw wymiaru kapitału początkowego błędne kwoty wynagrodzenia wykazane przez Wydział Ubezpieczeń i Składek. Niestety po obliczeniu na tej podstawie kapitału początkowego wydał nową decyzję o ustaleniu tego kapitału, pomijając okresy składkowe za lata, w których przyjęto błędne kwoty. W ten sposób ustalono nowy kapitał początkowy niekorzystny dla danej osoby.

Co można w tej sytuacji zrobić?
specjalista ds. kadr i płac z Rzeszowa
W przypadku uchybień w ustalaniu okresów przyjętych do ustalenia kapitału początkowego lub wysokości przyjętych kwot wynagrodzenia ubezpieczony ma prawo złożyć odwołanie od decyzji ZUS w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji.
Jak wynika z przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla ubezpieczonych urodzonych po 31 grudnia 1948 r., którzy przed dniem wejścia w życie ustawy opłacali składki na ubezpieczenie społeczne lub za których składki opłacali płatnicy składek, ustala się kapitał początkowy.
Kapitał początkowy ustala się także dla zwolnionych ze służby żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy:
• Policji,
• Urzędu Ochrony Państwa,
• Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
• Agencji Wywiadu,
• Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
• Służby Wywiadu Wojskowego,
• Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
• Straży Granicznej,
• Biura Ochrony Rządu,
• Państwowej Straży Pożarnej oraz
• Służby Więziennej,
urodzonych po 31 grudnia 1948 r., jeżeli przed 1 stycznia 1999 r. pozostawali w służbie i nie mają ustalonego prawa do świadczeń określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym tych osób.
Konieczność ustalenia kapitału początkowego związana jest ze zmianą dotychczasowego systemu ustalania wysokości świadczeń emerytalnych, uzależniającego wysokość świadczenia emerytalnego wyłącznie od wysokości składek opłaconych przez ubezpieczonego i zaewidencjonowanych na jego indywidualnym koncie. Kapitał początkowy ma być odtworzeniem kwoty składek na ubezpieczenie społeczne, opłaconych przed 1 stycznia 1999 r.
Okresy uwzględniane przy ustalaniu kapitału początkowego
Kapitał początkowy ustala się na zasadach określonych przy obliczaniu wysokości emerytury. Przy ustalaniu kapitału początkowego przyjmuje się przebyte przed dniem wejścia w życie ustawy:
1. okresy składkowe;
2. okresy nieskładkowe, tj. okresy urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego udzielonego na podstawie przepisów w sprawie bezpłatnych urlopów dla matek pracujących opiekujących się małymi dziećmi, innych udzielonych w tym celu urlopów bezpłatnych oraz okresy niewykonywania pracy – z powodu opieki nad dzieckiem w wieku do lat 4 – w granicach do 3 lat na każde dziecko oraz łącznie
   – bez względu na liczbę dzieci – do 6 lat, lub dzieckiem, na które ze względu na jego stan fizyczny, psychiczny lub psychofizyczny przysługuje zasiłek pielęgnacyjny
   – dodatkowo w granicach do 3 lat na każde dziecko;
3. pozostałe okresy nieskładkowe wskazane w ww. ustawie, w wymiarze nieprzekraczającym jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych, tj. m.in.okresy:
-pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wypłaconego na podstawie przepisów Kodeksu pracy, zasiłków z ubezpieczenia społecznego: chorobowego lub opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego.
Odwołanie od decyzji ZUS
W przypadku błędnego, w ocenie ubezpieczonego, wyliczenia kwot i okresów przyjętych do ustalenia kapitału początkowego istnieje możliwość złożenia odwołania od decyzji ZUS do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego sądu okręgowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem ZUS. Termin na złożenie odwołania wynosi 1 miesiąc od dnia doręczenia decyzji. Szczegółowe pouczenie o właściwym sądzie i trybie odwołania znajduje się w decyzji.
Podstawa prawna:
art. 5 ust. 2, art. 6, art. 7, art. 114, art. 173, art. 174 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz.U. 2009 r. nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Renata Zawiślak
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych
Pełną odpowiedź na to pytanie znajdziesz w swoim pierwszym bezpłatnym numerze „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych”.
Zamów go już teraz i odbierz prezent!
Zwiń
Zwiń więcej porad

Każdy numer "Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych" ma stałe działy, by było jeszcze łatwiej znaleźć to, co Cię interesuje.

Jeśli chcesz zapoznać się z nowościami, w dziale "Najnowsze zmiany w skrócie" znajdziesz przegląd najważniejszych zmian w ubezpieczeniach z ostatniego miesiąca, podzielony - dla Twojej wygodny - tematycznie na "świadczenia" i "składki". Zawsze będziesz mieć najbardziej aktualne informacje. O ciekawych przypadkach i skomplikowanych sytuacjach dotyczących najbardziej popularnych tematów przeczytasz w dziale "Pytania Czytelników - praktyczne porady". Do działu "Temat numeru" zajrzyj, jeżeli szukasz obszerniej opisanych zagadnień na czasie.

Specjalne przywileje dla Czytelników

"Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych" są wyjątkową publikacją jeszcze z 3 innych powodów. Jeśli jesteś stałym Czytelnikiem newslettera, przysługują Ci specjalne przywileje:

1. Do każdego numeru otrzymasz bezpłatnie dodatek specjalny. Znajdziesz w nim najtrudniejsze i kontrowersyjne zagadnienia związane z rozliczeniami ubezpieczeń społecznych.
2. Co tydzień dostaniesz wprost do swojej skrzynki e-mailowej informacje o korzystnych rozwiązaniach prawnych. Ten bezpłatny serwis e-mailowy zamówisz na stronie www.zeszytyus.pl.
3. Możesz liczyć na pomoc eksperta w indywidualnej sprawie. Pytanie prześlesz do redakcji przez stronę internetową. Odpowiedzi umieszczamy na łamach newslettera.

Gdy zatem:

• denerwują Cię częste i niespodziewane zmiany w prawie,
• masz już dość tego, że interpretacje przepisów są niejasne i brak jednoznacznych wykładni oraz oficjalnych dyrektyw ministerstwa i ZUS,
• martwi Cię, że z tego powodu popełnisz błąd w rozliczeniach,
• męczy Cię konieczność pamiętania, jak zmieniają się poszczególne elementy znowelizowanej ustawy i ile trwają okresy przejściowe,
• nie masz czasu i cierpliwości, by śledzić wszystkie zmiany, a jednocześnie bez tego nie możesz dobrze wykonywać swojej pracy,

...sięgnij po "Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych"

Gwarantuję Ci, że poświęcając miesięcznie 20 minut na przeczytanie jednego numeru, będziesz na bieżąco ze wszystkimi najważniejszymi zmianami dotyczącymi ubezpieczeń społecznych, niezbędnymi do prawidłowego prowadzenia rozliczeń z ZUS.

Co zyskasz?

• Jednoznaczne interpretacje obowiązujących przepisów, opracowane przez pracowników ZUS.
• Cenny czas, gdyż informacje i porady podane są w pigułce.
• Wewnętrzny spokój, że porad udzielają Ci eksperci i możesz im w 100% zaufać.

Aby otrzymać swój bezpłatny egzemplarz, kliknij poniżej:

Prezent dla Ciebie!

W podziękowaniu za zainteresowanie się newsletterem dostaniesz w prezencie informator "Umowy cywilnoprawne. Zasady podlegania ubezpieczeniom i opłacania składek".

Mam nadzieję, że ten bezpłatny numer, a może i następne numery "Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych", jeśli je zamówisz, przydadzą Ci się i z ich pomocą rozwiążesz wszystkie swoje problemy dotyczące rozliczeń z ZUS.

Tak, chcę otrzymać pierwszy bezpłatny numer
„Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych” oraz prezent

Dlaczego inni Klienci nas czytają?

- W publikacji można znaleźć wiele praktycznych informacji opatrzonych jasnym i zrozumiałym komentarzem, które można wykorzystać ...

specjalista ds. ZUS z Płocka

PRZYWILEJE KLIENTA

• Obsługa klienta
• Napisz do nas
• Kontakt
• Biblioteczka
  specjalisty ds. ZUS