Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych

Wyjaśnienia z Centrali ZUS i MPiPS

„Zeszyty Ubezpieczeń Społecznych” to wyjątkowa publikacja, inna od tych, które już znasz, gdyż powstała przy współpracy ekspertów z zakresu ubezpieczeń społecznych. Dlatego będziesz mieć:

Jednoznaczne interpretacje obowiązujących przepisów, opracowane przez wybitnych specjalistów z zakresu ZUS.
Więcej czasu, gdyż wszystkie informacje i porady są bardzo konkretne.
Wewnętrzny spokój, że porad udzielają Ci eksperci i możesz im w 100% zaufać.

Sprawdź o czym ostatnio informowaliśmy:

Przedawnienie należności z tytułu składek w 2012 r.

Od 1 stycznia 2012 r. uległ skróceniu termin przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie społeczne rolników z 10 do 5 lat.

Dotyczy to także terminu zwrotu nadpłaconych lub nienależycie opłaconych składek.

W stanie prawnym, obowiązującym do końca 2011 r., zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Wprowadzona zmiana skraca zatem aż o połowę termin, w którym ZUS może żądać zaległych składek od płatników. Należy podkreślić, że w konsekwencji wprowadzenia przedmiotowej zmiany modyfikacji ulega również art. 24 ust. 6g ustawy systemowej w zakresie skrócenia z 10 do 5 lat terminu zwrotu płatnikom nienależnie opłaconych składek.

Nowy okres przechowywania dokumentacji ZUS

Od 2012 r. obowiązuje krótszy okres przechowywania deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych oraz dokumentów korygujących te dokumenty przez płatnika składek ubezpieczeniowych

Do końca 2011 r. na podstawie art. 47 ust. 3c ustawy systemowej, dokumenty ubezpieczeniowe, np. kopie deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych oraz dokumentów korygujących te dokumenty, płatnik składek miał obowiązek przechowywać przez okres 10 lat od dnia ich przekazania do wskazanej jednostki organizacyjnej ZUS, w formie dokumentu pisemnego lub elektronicznego. Skrócenie terminu przechowywania do 5 lat jest korzystne dla pracodawców, ponieważ obowiązek przechowywania dokumentów ubezpieczeniowych przez 10 lat rodzi uciążliwe i kosztowne obowiązki dla przedsiębiorców oraz innych płatników. 10-letni okres przechowywania dokumentów ubezpieczeniowych jest obecnie związany z 10-letnim okresem przedawnienia należności z tytułu składek ubezpieczeniowych. W obu przypadkach, w omawianej ustawie, została ujednolicona propozycja skrócenia wymienionych terminów z 10 do 5 lat.

Prawo do emerytury lub renty nie pozbawi zatrudnienia mianowanego urzędnika

Od 1 stycznia 2012 r. ulegnie zmianie status pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie mianowania. Przekształci się on z mocy prawa w stosunek pracy zawarty na podstawie umowy na czas nieokreślony. Możliwość przejścia na emeryturę lub rentę nie będzie już decydowała o rozwiązaniu stosunku pracy z mianowanym urzędnikiem.

Urzędników mianowanych samorządy zatrudniały na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów z 1990 r. Aktualnie obowiązująca ustawa z 21 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 223, poz. 1458 ze zm.) przewiduje natomiast, że samorządy mogą zatrudniać zatrudnienie pracowników wyłącznie na podstawie wyboru, powołania lub umowy o pracę.

Z tego względu w przepisach przejściowych konieczne stało się uregulowanie statusu wcześniej zatrudnionych pracowników mianowanych. Przewidziano, że ich stosunek pracy ulegnie przekształceniu z dniem 1 stycznia 2012 r.

Ustawa o pracownikach samorządowych przewiduje obecnie, że do 31 grudnia 2011 r. rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym pracownikiem może nastąpić (z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia) w przypadku osiągnięcia przez tego pracownika 65 lat, jeżeli:

okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury, albo
nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Od 1 stycznia 2012 r. sytuacja urzędników mianowanych, których stosunek pracy podlega przekształceniu, ulegnie więc zmianie. Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego (uchwała z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt: II PZP 13/08), pracodawca nie może zwolnić pracownika jedynie z tego powodu, że nabył on prawo do świadczeń emerytalno-rentowych. Rozwiązywanie bowiem stosunku pracy wyłącznie z tego powodu traktowane jest jako przejaw dyskryminacji.

ZUS RMUA na żądanie pracownika. Pierwsza informacja roczna w 2013 r.

Od stycznia 2012 roku płatnik składek nie będzie musiał co miesiąc wydawać ubezpieczonemu druku ZUS RMUA - chyba że ubezpieczony tego zażąda. Jeśli ubezpieczony będzie potrzebował takiego druku w celu skorzystania ze świadczeń zdrowotnych, pracodawca będzie zobowiązany mu wydać taki dokument.

Kolejna ustawa deregulacyjna zmniejsza obowiązki płatników

„Rzutem na taśmę”, na ostatnim posiedzeniu przed wyborami parlamentarnymi, ostatecznie przyjęta została przez Sejm ustawa o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (tzw. druga ustawa deregulacyjna). Wprowadza ona zmiany w zasadach wystawiania przez płatników informacji ZUS RMUA. Nowe przepisy wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2012 r.

Z obecnego brzmienia przepisu art. 41 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, że płatnik składek przekazuje do ZUS imienne raporty miesięczne, po upływie każdego miesiąca kalendarzowego, w terminie ustalonym dla rozliczania składek. Jednocześnie, na podstawie art. 41 ust. 8 ustawy informacje zawarte w imiennych raportach miesięcznych płatnik składek przekazuje ubezpieczonemu na piśmie lub za zgodą ubezpieczonego - w postaci dokumentu elektronicznego w celu ich weryfikacji.

Zgodnie z uchwalonymi zmianami, informacje które były zawarte w imiennych raportach miesięcznych dotyczących tego ubezpieczonego, płatnik składek będzie przekazywał ubezpieczonemu w podziale na poszczególne miesiące, za rok ubiegły w terminie do dnia 28 lutego roku następnego, na piśmie lub za zgodą ubezpieczonego - w formie dokumentu elektronicznego - w celu ich weryfikacji.

Pierwszy raport zawierający informację o danych przekazanych do ZUS za konkretnego ubezpieczonego, płatnik składek przekaże ubezpieczonemu do dnia 28 lutego 2013 r. za rok 2012. Jednak informacje o danych przekazanych do ZUS, płatnik składek jest obowiązany przekazać na żądanie ubezpieczonego - nie częściej niż raz na miesiąc - za miesiąc poprzedni.

Jak pracownik potwierdzi prawo do świadczeń zdrowotnych

Osoba, która zamierza skorzystać ze świadczeń opieki zdrowotnej w ramach ubezpieczenia w Narodowym Funduszu Zdrowia zobowiązana jest przedstawić potwierdzenie prawa do ich uzyskania.

Do czasu wydania Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń jest każdy dokument, który potwierdza uprawnienia do świadczeń opieki zdrowotnej, w szczególności dokument potwierdzający opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dla osoby zatrudnionej na podstawie umowy o pracę może być to:

druk zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego oraz aktualnie potwierdzony raport miesięczny ZUS RMUA wydawany przez pracodawcę (nie dotyczy osób na urlopie bezpłatnym powyżej 30 dni),
aktualne zaświadczenie z zakładu pracy,
legitymacja ubezpieczeniowa z aktualnym wpisem i pieczątką pracodawcy.

Tak więc Narodowy Fundusz Zdrowia honoruje więc również inne - poza ZUS RMUA - dokumenty wystawiane przez pracodawcę.

Wniosek o umorzenie należności wobec FGŚP do marszałka województwa

Od 1 stycznia 2012 r. resort pracy będzie decydował o umorzeniu lub rozłożeniu na raty należności pracodawców wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Do ministra wniosek w tej sprawie skieruje marszałek województwa.

Środki FGŚP pochodzą przede wszystkim ze składki płaconej przez pracodawców, której poboru dokonuje ZUS w okresach miesięcznych, łącznie ze składkami na ubezpieczenia społeczne. Zakład do 15. dnia następnego miesiąca przekazuje ją funduszowi. Składka ta wynosi obecnie 0,10 proc. podstawy wymiaru.

Wypłata pracownikom świadczeń ze środków FGŚP powoduje przejście na fundusz roszczenia wobec pracodawcy, likwidatora lub innej osoby zarządzającej majątkiem pracodawcy lub roszczenia do masy upadłości o zwrot wypłacanych świadczeń.

Z dniem 1 stycznia 2012 r. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych utraci osobowość prawną. Zlikwidowane zostaną dotychczasowe struktury funduszu (Krajowe Biuro oraz biura terenowe), a zadania z zakresu ochrony roszczeń pracowniczych przejmie minister pracy oraz marszałkowie województw. Z tego względu wnioski pracodawców (dłużników funduszu) o umorzenie lub rozłożenie należności wobec FGŚP, nie będą już mogły być kierowane do jego jednostek.

Od nowego roku dysponentem środków funduszu będzie Minister Pracy i Polityki Społecznej. To on będzie decydował o umorzeniu należności pracodawców wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, rozłożeniu ich na raty oraz określał warunki zwrotu należności. Wniosek w tej sprawie będzie kierował do niego marszałek województwa. Do wniosku załączy on umotywowany wniosek pracodawcy o zastosowanie ulgi.

ZUS Z-3b - nowy formularz dla prowadzących działalność gospodarczą

Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej planuje wprowadzenie nowego formularza ZUS Z-3b. Zaświadczenie płatnika składek złożone na tym druku będzie służyło dokumentowaniu prawa do świadczeń dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, osób z nimi współpracujących, a także duchownych.

Przygotowany przez resort pracy projekt nowego rozporządzenia w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ma zastąpić przepisy obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r.

Zgodnie z nowymi przepisami, dowodem do przyznania i wypłaty przez ZUS zasiłku chorobowego ubezpieczonemu będzie zaświadczenie płatnika składek wystawione na druku:

ZUS Z-3 - w przypadku ubezpieczonych będących pracownikami,
ZUS Z-3a - w przypadku ubezpieczonych niebędących pracownikami, z wyłączeniem osób wymienionych w pkt 3,
ZUS Z-3b - w przypadku ubezpieczonych wykonujących pozarolniczą działalność, ubezpieczonych współpracujących w prowadzeniu pozarolniczej działalności oraz duchownych.

Nowe rozporządzenie doprecyzowuje także zasady dokumentowania prawa do zasiłku macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka podczas pobytu za granicą.

Dowodem do przyznania i wypłaty zasiłku macierzyńskiego będzie w takim przypadku:

zaświadczenie zagranicznego zakładu leczniczego lub zagranicznego lekarza stwierdzającego przewidywaną datę porodu, spełniające szczegółowe warunki określone rozporządzeniem (wystawione na blankiecie z nadrukiem określającym nazwę zagranicznego zakładu leczniczego lub imię i nazwisko zagranicznego lekarza, opatrzone datą wystawienia i podpisem oraz przetłumaczone na język polski) - za okres przed porodem,
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub zagraniczny akt urodzenia dziecka - za okres po porodzie.

Rozporządzenie przewiduje również, że stosowanie asygnaty zastępczej nie będzie obligatoryjne, jeżeli elektroniczny zapis danych umożliwia dokonanie prawidłowej wypłaty zasiłków w razie choroby i macierzyństwa.

Indywidualne konta: nie będzie problemów z ewidencją składek w ZUS

Nie ma najmniejszego zagrożenia, że przekazane do ZUS składki mogą nie zostać zewidencjonowane na indywidualnych kontach ubezpieczonych - uważa rzecznik ZUS Waldemar Grzegorczyk.

W wydanym komunikacie rzecznik Zakładu odniósł się do zgłaszanych w mediach wątpliwości dotyczących możliwości dostosowania w terminie systemów ZUS do planowanych zmian w sposobie podziału i księgowania składki emerytalnej. Według zaprezentowanych w grudniu planów rządu, 7,3% składka przekazywana do Otwartych Funduszy Emerytalnych ma być dzielona, a jej część w wysokości 5% (w 2011 r.) pozostawać w ZUS na wyodrębnionych indywidualnych kontach osobistych. Zmiany mają wejść w życie od 1 kwietnia 2011 r.

Pieniądze z OFE zasilą indywidualne konta w ZUS

Jeżeli proces legislacyjny zakończy się przed końcem marca, to nasz system informatyczny pozwoli nam bez żadnych zagrożeń przekazać otwartym funduszom emerytalnym poprawnie wyliczoną część składki, a resztę zapisać na indywidualnych kontach ubezpieczonych - stwierdził wiceprezes ZUS Dariusz Śpiewak.

Planowane przez rząd zmniejszenie części składki na ubezpieczenie emerytalne przekazywanej przez ZUS do OFE z 7,3 proc. do 2,3 proc. jest stosunkowo prostą operacją polegającą na modyfikacji parametrów systemu - czytamy dodatkowo w komunikacie.

Nie będzie również problemów z przeprowadzeniem waloryzacji składek zaksięgowanych na indywidualnych kontach; czynności te zostaną przeprowadzone dopiero po ogłoszeniu wskaźnika waloryzacji na 2012 r.

ZUS nowej generacji - przyszłe zmiany

ZUS w ciągu kilku najbliższych lat chce się stać liderem wśród instytucji publicznych pod względem jakości obsługi klientów przy jednoczesnej optymalizacji ponoszonych wydatków.
W najbliższej przyszłości komunikacja z ZUS ma odbywać się głównie poprzez call center i internet, na wzór funkcjonujących obecnie internetowych kont bankowych.

Proces tworzenia internetowego systemu zakończył się w październiku ubiegłego roku. Zgodnie z założeniami prezesa ZUS-u, niecałe dwa lata ma potrwać jeszcze budowanie baz danych dotyczących płatników i ubezpieczonych, dzięki czemu pod koniec 2012 r. każdy klient będzie miał w systemie własne konto i przez 24 godziny na dobę będzie mógł kontrolować stan swoich środków zgromadzonych w Zakładzie, tak jak w bankowości internetowej.

Ponadto już od kilku miesięcy ZUS w porozumieniu z dwoma bankami stosuje także pilotażowy program, dzięki któremu emeryci oraz renciści mogą bezpłatnie założyć i prowadzić rachunek bankowy - wykorzystując do tego internet - na który będą wpływały środki z tytułu renty bądź emerytury.

ZUS nie musi doręczać dokumentów za zwrotnym potwierdzeniem odbioru!

Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują odrębną regulację dotyczącą doręczeń pism i decyzji przez ZUS. Zakład nie musi on stosować zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wystarczy, że prześle pisma zwykłym listem, z tym, że w razie sporu to na nim będzie spoczywał ciężar dowodu prawidłowego doręczenia. Na powyższą, odmienną wobec regulacji zawartej w przepisach postępowania administracyjnego zasadę, zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w jednym z orzeczeń (wyrok SN z 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt II UK 79/10).

Zgodnie z art. 39 kpa ogólną zasadą jest, że doręczenia następują za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W przypadku ZUS, doręczenia mają swoją własną regulację, zawartą w ustawie systemowej. Sąd podkreślił, że mimo tego że, decyzja ZUS w stanie faktycznym sprawy - była wysyłana listem zwykłym, to SN uznał, że była ona prawidłowo dostarczona o czym świadczyć mogło przede wszystkim stosowanie się adresata, do pouczeń zawartych w korespondencji np. wskazał organowi nowy numer rachunku bankowego, gdy ten o to wnosił.

W 2011 r. sposób waloryzacji emerytur i rent po staremu

Z dniem 1 marca 2011 r. przeprowadzona zostanie waloryzacja procentowa emerytur i rent. Tym samym nie zostaną zrealizowane postulaty zmiany sposobu waloryzacji z procentowej na kwotową.

W marcu 2011 r. ZUS z urzędu przeprowadzi roczną waloryzację wypłacanych świadczeń emerytalno-rentowych w oparciu o tzw. wskaźnik waloryzacji. Ustawa budżetowa na 2011 r. przewiduje, że wyniesie ona 2,46%. Oznacza to symboliczny wzrost świadczeń - w przypadku najniższych o około 16 zł. Dla porównania, wysokość świadczeń w marcu 2010 r. była waloryzowana o wskaźnik 4,62%. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji (art. 88 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

O wysokości waloryzacji decydują 2 wskaźniki:

wysokość inflacji (średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poprzednim roku kalendarzowym), zwiększona o
co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym.

ZUS już nie wydaje legitymacji ubezpieczeniowych
Z końcem ubiegłego roku ZUS zaprzestał wydawania i potwierdzania papierowych legitymacji ubezpieczeniowych. Prawo do świadczeń zdrowotnych od tego roku potwierdzają.

Składki na Fundusz Emerytur Pomostowych
Od 1 stycznia 2010 r. płatnik będzie finansował składki na Fundusz Emerytur Pomostowych, administrowany przez ZUS.

Jak od 1 września zgłosić do ubezpieczeń osobę pobierającą zasiłek macierzyński?
Płatnicy nie sporządzają zgłoszenia do ubezpieczeń osób pobierających zasiłki macierzyńskie na formularzach ZUS ZUA, ponieważ wykazanie osoby ubezpieczonej w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA jest traktowane na równi ze zgłoszeniem.

Blokada karty z podpisem kwalifikowanym
Blokada karty z podpisem kwalifikowanym ze względu na błędnie wprowadzony PIN i brak numeru PUK to częsty problem płatników

Przede wszystkim należy zgłosić się do centrum certyfikacji, w którym zakupiono certyfikat kwalifikowany, w celu odblokowania karty. Ponadto, co warto zaznaczyć, przepisy ustawy systemowej przewidziały taką sytuację. W uzasadnionych przypadkach bowiem ZUS może upoważnić płatnika składek rozliczającego składki za więcej niż 5 osób do przekazywania dokumentów, o których mowa w ust. 1, w formie dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru albo w formie wydruku lub na informatycznych nośnikach danych, z oprogramowania, o którym mowa w ust. 1.
W takiej sytuacji należy zwrócić się z odpowiednim podaniem do macierzystego oddziału ZUS. Mówi o tym art. 47A ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.). Można również na czas uzyskiwania nowego certyfikatu skorzystać z usług biura rachunkowego, którego pracownicy mogą wysłać dokumenty, podpisując je swoim podpisem.

Zwiń

Bądź na bieżąco, poznaj najnowsze wyjaśnienia z Centrali ZUS!

Odbierz swój bezpłatny numer „Zeszytów Ubezpieczeń Społecznych” wraz z prezentem

ZAMÓW I ODBIERZ PREZENT

Dlaczego inni Klienci nas czytają?

- W publikacji można znaleźć wiele praktycznych informacji opatrzonych jasnym i zrozumiałym komentarzem, które można wykorzystać ...

specjalista ds. ZUS z Płocka

OPINIE KLIENTÓW

PRZYWILEJE KLIENTA